Zdania warunkowe. Za pomocą zdań warunkowych (frases condicionales) można przedstawić warunki konieczne do zrealizowania pewnych określonych czynności i założeń.
Zdania warunkowe składają się ze zdania podrzędnego, najczęściej wprowadzonego za pomocą spójnika si (jeżeli, gdyby), w którym zawarty jest warunek potrzebny do realizacji założeń ze zdania nadrzędnego.
W języku hiszpańskim istnieją trzy typy zdań warunkowych, które określa się odpowiednio pierwszym, drugim i trzecim trybem warunkowym (lub okresem warunkowym). Pierwszy typ zdania to typ możliwy do spełnienia. Na przykład jeżeli coś się stanie to ja coś zrobię i jest to jak najbardziej możliwe do spełnienia. Zdania te odnoszą się do teraźniejszości i do przyszłości.
Zdania warunkowe I typu odnoszą się do teraźniejszości lub przyszłości i wyrażają warunek możliwy do spełnienia. W zdaniu podrzędnym występuje czas teraźniejszy, natomiast w nadrzędnym, w zależności od intencji mówiącego, można użyć czasu teraźniejszego (presente de indicativo), trybu rozkazującego (imperativo) lub czasu przyszłego (futuro imperfecto).
Si + presente (warunek) + presente de indicativo/imperativo /futuro imperfecto (skutek)
Si tiene ganas, venga con nosotros. – Jeśli ma pan/i ochotę, proszę pójść / jechać z nami.
Si gano más, compraré un coche nuevo. – Jeśli będę zarabiał więcej, kupię
nowy samochód.
Ten artykuł mówi o zdaniu warunkowym gdzie spełnienie warunku pociągnie za sobą określone skutki. Warunek ten jest możliwy lub bardzo możliwy do spełnienia. Przykład w zdaniach:
Si no me das el dinero hoy, no trabajaré más aquí. - Jeśli nie dasz mi dzisiaj pieniędzy, nie będę tu więcej pracował.
Si me preguntan, les diré todo. - Jeśli mnie zapytają, powiem im wszystko.
Schematy zdań:
Si + presente de indicativo + presente de indicativo
Ta pierwsza opcja to sytuacja z dwoma zdaniami w czasie teraźniejszym. Mamy wówczas sytuację warunku łatwego do spełnienia lub po prostu zasadę, która zawsze się sprawdza:
Si + Presente de Indicativo + Presente de Indicativo
Jeśli + czas teraźniejszy + czas teraźniejszy
Si hace frío, nos ponemos abrigos. ➡ Jeśli jest zimno, zakładamy płaszcze.
Si tengo tiempo, voy al cine. ➡ Jak mam czas, idę do kina.
Si no hay clase, todos están contentos. ➡ Gdy nie ma lekcji, wszyscy są zadowoleni.
Si el niño se comporta bien, le dan algún premio. ➡ Gdy dziecko dobrze się zachowuje, dają mu jakąś nagrodę.
Si comes la sopa, te doy un poco de pastel. ➡ Jeśli zjesz zupę, dam ci trochę ciasta.
Vamos a dar una vuelta si hace buen tiempo. ➡ Idziemy na spacer gdy jest ładna pogoda.
Si vuelve pronto, da de comer a los gatos. ➡ Gdy wraca wcześnie daje jeść kotom.
Te pones enfermo si no te vistes con ropa adecuada. ➡ Rozchorujesz się, jeśli nie będziesz nosić odpowiedniego ubrania.
Mañana no voy al trabajo, si no está el jefe. (estar) ➡ Jutro nie idę / pójdę do pracy, jeśli nie będzie szefa.
Voy a hablar con ella, si la veo. (ver) ➡ Porozmawiam z nią, jeśli ją zobaczę.
Si tengo tiempo, voy a nadar esta tarde. (tener) ➡ Jeśli będę miał czas, popływam tego popołudnia / dzisiaj popołudniu.
Si + presente de indicativo + futuro (wstawiamy czas przyszły, czyli po prostu opisujemy co się stanie w przyszłości).
Si + Presente de Indicativo + Futuro Imperfecto de Indicativo
Jeśli + czas teraźniejszy + czas przyszły prosty
Pamiętajmy, żeby pilnować, by po "si" wstawiać Presente de Indicativo. Zwróćcie uwagę na to, że możemy zamieniać kolejność zdań. Jeśli zdanie podrzędne, zaczynające się od "si" jest na dalszej pozycji, rezygnujemy z rozdzielania zdań przecinkiem. Przykłady:
Si estudias, pasarás el examen. ➡ Jeśli się pouczysz, zdasz egzamin.
Si tenemos dinero, compraremos casa en España. ➡ Jeśli będziemy mieli pieniądze, kupimy dom w Hiszpanii.
Serás feliz si te casas con él. ➡ Jeśli za niego wyjdziesz, będziesz szczęśliwa.
Te prestaré mi bici si me la pides. ➡ Pożyczę ci mój rower, jeśli mnie poprosisz.
Les daremos de comer si vienen. ➡ Damy im jeść, jeśli przyjdą.
Si de verdad me quieres, te irás conmigo a cualquier parte del mundo. ➡ Jeśli naprawdę mnie kochasz, pojedziesz ze mną w dowolne miejsce na świecie.
Si tengo tiempo, iré al cine. ➡ Jak będę mieć czas, pójdę do kina.
Si hace buen tiempo, iremos a la playa. ➡ Jeśli będzie dobra pogoda, pójdziemy na plażę.
Si comes demasiado, engordarás. (engordar) ➡ Jeśli będziesz jeść za dużo, przybędziesz na wadze.
Si + presente de indicativo + imperativo | Następujące połączenie:
Si + Presente de Indicativo + Imperativo
Jeśli + czas teraźniejszy + tryb rozkazujący
(tutaj mamy do czynienia z rozkazem/zakazem, który jest reakcją na warunek ze zdania podrzędnego).
Si hace mal tiempo, venid a nuestra casa. ➡ Jeśli jest/będzie zła pogoda, przyjdźcie do nas do domu.
Si te gusta este coche, cómpralo. ➡ Jeśli podoba ci się ten samochód, kup go.
Si tu amigo tiene problemas, hábla con él. ➡ Jeśli twój przyjaciel ma/będzie miał kłopoty, porozmawiaj z nim.
Come un poco del pastel si tienes ganas. ➡ Zjedz trochę ciasta, jeśli masz chotę.
Si te duele la garganta, bebe un vaso de leche con miel. ➡ Jeśli boli cię/bedzię cię bolało gardło wypij szklankę mleka z miodem.
Si vienen mis gatos, dales de comer. ➡ Jeśli przyjdą moje koty, daj im jeść.
Si quieres visitar Chile, compra los billetes. ➡ Jeśli chcesz odwiedzić Chile, kup bilety.
Si hace mal tiempo, venid a nuestra casa. ➡ Jeśli jest/będzie zła pogoda, przyjdźcie do nas do domu.
Si tienes tiempo, ve al cine. ➡ Jak będziesz miał czas, pójdź do kina
Si compras el nuevo coche, llámame para decírmelo. (llamar - tú, a mí) ➡ Jeśli kupisz nowy samochód, zadzwoń do mnie, żeby powiedzieć mi o tym.
Pamiętajmy. Pierwszy hiszpański tryb warunkowy opisuje czynność, która może wydarzyć się w przyszłości. Zdania wyrażane w tym trybie często są zdaniami składowymi w zdaniach złożonych. W takim wypadku można przedstawić konstrukcję zdania w I trybie warunkowym jako:
Futuro imperfecto + Si + Presende de indicativo
Perderás todos partidos si no trabajas más. ➡ Przegrasz wszystkie mecze jeśli nie będziesz więcej pracował.
Jednak kolejność zdań składowych jest dowolna, więc można to przedstawić także jako:
Si + Presente de indicativo + Futuro imperfecto
W pierwszym trybie warunkowym Presente de indicativo wyraża warunek, a czynność wyrażona w Futuro imperfecto to skutek.
Przykładowe zdania w trybie warunkowym:
Iré al teatro si tengo tiempo. - Pójdę do teatru jeśli będę miał czas.
Le visitaré si esta en casa. - Odwiedzę go jeśli będzie w domu.
Si me caso con Elena, seré el hombre más feliz del mundo. - Jeśli się ożenię z Eleną, będę najszczęśliwszym mężczyzną na świecie.
Si nos casamos, seremos felices. - Jeśli się pobierzemy, będziemy szczęśliwi.
Część mówiąca o warunku jest wyrażona czasem teraźniejszym i rozpoczyna się ona od spójnika si czyli „jeśli”, „jeżeli”. Część odwołująca się do następstw wyrażona jest czasem futuro imperfecto.
Pamiętajmy o tym, że możemy również zacząć naszą wypowiedź od przedstawienia ewentualnych skutków a kończąc na warunku, wtedy łącznik si znajdzie się w środku zdania.
Linki / Źródła:
https://e-hiszpanski.com/gramatyka/tryb_warunkowy_I.html
http://www.hiszpanski.slowka.pl/gramatyka,zdania-warunkowe,m,2131.html
https://toledohiszpanski.blogspot.com/2014/12/zdania-warunkowe-w-jezyku-hiszpanskim.html
https://toledohiszpanski.blogspot.com/2016/04/zdania-warunkowe-oraciones.html
https://fiestasiesta.pl/2017/12/17/zdania-warunkowe-oraciones-condicionales/
https://hiszpanski.ang.pl/gramatyka/zdania_warunkowe/zdania_warunkowe_i_typu