Hiszpański to język, w którym spotkamy mnóstwo słówek, które mogą namieszać nie tylko nam w głowie. Sami Hiszpanie mylą często ser z estar (to właściwie norma) albo używają niektórych słówek zupełnie inaczej niż zrobilibyśmy to my, z naszej perspektywy. Dlatego w tym poście na początek na warsztat weźmiemy 3 czasowniki: decir, hablar i contar, które sprawiają i nam Polakom trudności - a które wybrać?
HABLAR - ten czasownik oznacza po prostu: rozmawiać lub mówić, np. hablar polaco - mówić po polsku, hablar en voz baja - mówić po cichu/szeptem czy hablar por teléfono - rozmawiać przez telefon
Jak widzisz, z hablar mogą łączyć się różne przyimki, np. por czy en, ale równie dobrze możemy przyimek zupełnie opuścić.
¿Vas a hablar con tu padre hoy? - Będziesz dziś rozmawiać ze swoim ojcem?
Hablo inglés y un poco español. - Mówię po angielsku i trochę po hiszpańsku.
DECIR - ten czasownik oznacza z kolei powiedzieć, np. decir la verdad - powiedzieć prawdę, jest też wykorzystywany do odbierania telefonu: ¿Díga? to hiszpański odpowiednik Słucham? lub Halo?
Quiero hacerle una sorpresa por eso no le voy a decir nada. - Chcę jej zrobić niespodziankę, dlatego nic jej nie powiem.
CONTAR - opowiadać, np. contar historias - opowiadać historie, contar un secreto - opowiedzieć/wyjawić sekret, co ciekawe można też zapytać ¿Qué te cuentas?, a zwrot ten działa trochę jak synonim do ¿Cómo estás? czyli oznacza Co u Ciebie słychać? Jak leci?
Cuéntamelo. - Opowiedz mi to.
Czasowniki escuchar i oír - po wyszukaniu ich w słowniku przekonamy się, że oba tłumaczone są jako słuchać czy słyszeć. Z jednej strony - zgoda. A z drugiej to jednak nie do końca to samo. Różnica subtelna, ale warto być jej świadomym.
Jeśli po hiszpańsku chcemy powiedzieć, że słuchamy (escuchamos) kogoś aktywnie, skupiamy się na czyjejś wypowiedzi i chcemy ją zrozumieć, użyjemy wówczas czasownika escuchar. Słuchanie wówczas jest intencjonalne, np.
Escucháme, por favor. - Posłuchaj mnie, proszę.
Me encanta escuchar música clásica. - Uwielbiam słuchać muzyki klasycznej.
¿Has escuchado lo que han dicho en la tele? - Słyszałeś co powiedzieli w telewizji?
W przypadku oír nasze słuchanie nie jest tak intencjonalne. Dźwięk po prostu do nas dociera lub nie. Albo odbieramy go bezwiednie.
Súbeme la radio, no oigo nada. - Podgłoś mi radio, nic nie słyszę.
¿Has oído ese ruido? - Słyszałeś ten hałas?
¿Me oyes? - Słyszysz mnie?
No te oigo. - Nie słyszę cię.
Ponadto, możemy także natknąć się na partykułę oye (na ty) lub ewentualnie oiga (na Pan/Pani). Używamy jej często jako rodzaju zaczepki, wypowiadamy, kiedy chcemy zwrócić na siebie czyjąś uwagę.
Oye, ¿y qué tal está tu madre? - Słuchaj, a jak tam czuje się twoja mama?
A kiedy chcemy wywołać po hiszpańsku asystentkę głosową Siri (w systemie Mac) mówimy właśnie np. Oye Siri, llama a Miguel. - Hej Siri/Słuchaj Siri, zadzwoń do Michała.
Mam nadzieję, że od tego momentu bez problemu będziesz rozróżniać wszystkie wyżej wymienione czasowniki.
Donde czy dónde? - odpowiadając na pytanie o używania zaimków pytających, np. dónde, cuándo, cuánto, trzeba wiedzieć, że czasem występują w wersji z akcentem, czasem bez i jest na to zagadnienie prosta zasada: zaimki akcentowane związane są z pytaniami, te bez akcentu występują z reguły w zdaniach twierdzących.
¿Dónde vives? - Gdzie mieszkasz?
No me importa donde vives – Nie ma dla mnie znaczenia, gdzie mieszkasz.
Jak zwykle jednak możemy natknąć się na pewną pułapkę. Spójrz na zdanie:
No sé dónde están mis gafas. - Nie wiem gdzie są moje okulary.
I tu zaczyna się problem. Czarno na białym widzimy akcent w słowie dónde. Próżno jednak szukać znaku zapytania. W końcu zdanie nie jest pytaniem. O co tu chodzi?
Pamiętaj: język to nie matematyka. Panują tu pewne zasady, ale warto mieć z tyłu głowy, że często możemy spotkać niuanse. W tym przypadku liczy się INTENCJA. Mimo, że No sé dónde están mis gafas. ma na końcu kropkę, jest w nim ukryte pytanie. Po prostu nie jest zadane bezpośrednio, ale wybrzmiewa. Zerknij poniżej na inne przykłady:
Miguel me preguntó dónde estaba su coche. - Michał zapytał mnie gdzie jest/był jego samochód.
¡Dime dónde tienes el dinero! - Powiedz mi gdzie masz pieniądze!
Do następnego razu!
¡Hasta la próxima!
✋
PG