El español lengua global

Dziś szczególny dzień na świecie, a mianowicie 23 kwietnia to Dzień Języka Hiszpańskiego. Nasze wspólne święto!  Z tej okazji poniżej kilka ciekawostek o naszym ulubionym języku!

Tego o hiszpańskim jeszcze nie wiesz!

Zacznijmy od tego dlaczego to właśnie 23 kwietnia obchodzimy Dzień Języka Hiszpańskiego? Data ta została wybrana na cześć Miguela de Cervantesa, autora "Don Kichota", który zmarł 23 kwietnia 1616 roku. Cervantes jest często nazywany "ojcem literatury hiszpańskiej", a jego dzieło to kamień milowy dla języka hiszpańskiego i literatury światowej. Co jeszcze może zaskoczyć Cię w hiszpańskim?

1. Alfabet i ortografia

Do 2010 roku hiszpański alfabet zawierał 29 liter. Jednak w tym roku, Królewska Akademia Hiszpańska (Real Academia Española), która reguluje normy języka hiszpańskiego, zdecydowała o usunięciu liter „ch” i „ll” z alfabetu, redukując go do 27 liter. Ta zmiana została wprowadzona w celu uproszczenia nauki i użycia hiszpańskiego, zarówno dla native speakerów, jak i osób uczących się języka.

2. Język dyplomacji

Hiszpański, obok angielskiego, francuskiego, rosyjskiego, chińskiego i arabskiego, jest jednym z sześciu oficjalnych języków Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). Jego użycie na arenie międzynarodowej podkreśla jego znaczenie jako narzędzia komunikacji międzykulturowej i dyplomatycznej, co czyni go kluczowym językiem dla globalnych interakcji politycznych i społecznych.

3. Hiszpańskie palindromy

Hiszpański, podobnie jak wiele innych języków, ma swoje palindromy — słowa czy wyrażenia, które czytane od przodu i od tyłu brzmią tak samo. Przykładem może być słowo "reconocer" (rozpoznawać), “oso” (niedźwiedź) czy “oro” (złoto).

4. "Ñ" - wyjątkowa litera

Hiszpański jest jedynym językiem, który używa litery "ñ", symbolizującej dźwięk [ɲ]. Ta unikalna litera została oficjalnie dodana do alfabetu hiszpańskiego w XIII wieku. Jedna z teorii głosi, że litera pochodzi od dwuznakowej ligatury "nn" w średniowiecznej łacinie i jest przykładem, jak język ewoluował. 

5 ciekawostek o j. hiszpańskim wg. Preply. 

Portal Preply jako pośrednik w nauce języka hiszpańskiego przygotował zestawienie największych ciekawostek dotyczących właśnie hiszpańskiego. To artykuł nie tylko dla tych co uczą się już hiszpańskiego, znają język hiszpański ale również dla osób które nie miały styczności z tym językiem i być może dzięki inspiracji w postaci ciekawostek językowych wybiorą ten języka do nauki. Wiele interesujących faktów o języku hiszpańskim nie jest poruszane w standardowej nauce języka w szkole czy na kursie. Ciekawostki językowe to zwykle domena blogerów, którzy chętnie tłumaczą i opisują pochodzenie ciekawostki. W przypadku języka hiszpańskiego nie brakuje oryginalnych zwrotów, słówek. Wiele ciekawostek nie jest powszechnie znanych nawet lektorom hiszpańskiego.

Wśród ciekawostek językowych największą grupę stanowią nietypowe wyrazy i ich znaczenia.

Przykładowo czy wiesz z ilu sylab składa się słowo Oía oznaczające -słyszałem. Pozory mogą mylić, bo słowo to ma aż trzy sylaby, czyli każda z liter stanowi osobną sylabę. 

Równie ciekawym słowem jest Aristocráticos (arystokratyczni), gdzie każda litera w wyrazie powtarza się dwa razy. 

Kolejną z ciekawostek, o jakich się nie mówi jest wyraz estuve oznaczający „byłem”. W tym słowie występują aż cztery litery kolejno z alfabetu hiszpańskiego (stuv)

Nietypowym i jedynym w swoim rodzaju słowem w języku hiszpańskim jest mil (tysiąc). Jest to jedyna liczba w języku hiszpańskim, która nie zawiera w pisowni ani samogłoski o ani e, które są popularne w języku hiszpańskim. 

Wśród słów zwracających na siebie uwagę jest też reconocer (rozpoznawać), które swoją budową jest nietypowe. Można je przeczytać od prawa do lewa i przeciwnie a nie straci ani na brzmieniu, ani na znaczeniu. 

Pod względem budowy ciekawym słówek jest też ferrocarrilero (kolejowy). To jedyny wyraz w języku hiszpańskim tak trudny do wypowiedzenia z uwagi na zawartość R. litera ta występuje w nim aż pięć razy co nie jest typowe dla hiszpańskiego. 

Bawiąc się słowami można dostrzec jeszcze jedną ciekawą zależność w słowie cinco (pięć). Jest jedyną liczbą w języku hiszpańskim, która ma w sobie pięć liter i oznacza pięć. 

Ciekawostki językowe mają różny charakter. 

Dla jednych ciekawostką są analizy słowotwórcze, dla innych etymologia słów. Ciekawostką tycząca się pochodzenia nazwy kraju Hiszpania/España jest fakt, iż wywodzi się od słowa Ispana, które oznacza nie mniej, nie więcej jak Ziemia Królików. 

Język hiszpański jest wyjątkowy. Mimo iż nie jest popularny jako język do nauki, to jest on językiem urzędowym aż w 23 krajach. Łącznie w języku hiszpańskim mówi ponad pół miliarda osób i dla większości z nich jest to język ojczysty. Za tę sytuację odpowiedzialny był w dużej mierze kolonializm a dzisiaj globalizacja. 

W Europie po hiszpańsku mówi się w Hiszpanii i na wyspach przynależnych Hiszpanii, zaś prawdziwą potęgą hiszpańskiego jest Ameryka Łacińska. Jeśli chodzi o język to unikalną ciekawostką jest język gwizdany jaki można usłyszeć na Wyspach Kanaryjskich. Od 2009 roku został on wpisany na listę UNECO - dodaje Preply.com, hiszpański przez skype.

Ciekawostka tycząca się nie tyle języka hiszpańskiego co Hiszpanii jest tendencja do nazwisk dwuczłonowych. Sam fakt występowania dwóch członów nie jest niczym szczególnie oryginalnym, jednak znaczenie członów nie jest powszechnie znane a reprezentuje ciekawy system nadawania nazwisk. Pierwszy człon nazwiska odnosi się do nazwiska ojca, zaś drugi nazwiska matki.

Interesującym wydarzeniem z historii Hiszpanii, a jednocześnie języka hiszpańskiego jest wynalezienie lizaka jako takiego jak również wprowadzenie na rynek lizaka pod nazwą chupa chups. Hiszpanie kochają się w słodkościach, które są zapożyczeniem od Maurów, niegdyś okupujących terytorium Półwyspu Iberyjskiego. Lizak (cukierek na patyku) okazał się hitem jako słodkość na patyku. Chupa chups swoją nazwę zawdzięcza czasownikowi hiszpańskiego chupar oznaczającego ssać. Lizaki na rynku dostępne są od 1956 roku i wciąż mają szerokie grono swych fanów w całej Europie. Wyróżniają się jakością ale również niezmiennym designem, tradycyjną nazwą. 

Na gruncie kulinariów i smaków Hiszpanii nie można nie wspomnieć o bitwie na pomidory, zwyczaju picia wina oraz paelli i tortilli, narodowych potraw. Jednak to tacos są ulubioną przekąską Hiszpanów, którą przegryzają w barach, tawernach lokalnych jakich w Hiszpanii nie brakuje.  Na jednego mieszkańca Hiszpanii przypada najwięcej klubów, restauracji i pubów w całej Europie, bo aż sto dwadzieścia dziewięć, co jest rekordem starego kontynentu.

Ciekawostką językową jest fakt, iż język hiszpański uwielbia zdrobnienia. Zdrabnia się prawie wszystko wyrażając w ten sposób emocjonalny stosunek do wypowiedzi. Nie jest niczym dziwnym kiedy dorosły Hiszpan mówi zdrobniale aż do przesady. 

Typowe dla hiszpańskiego prócz zdrobnień są też zgrubienia, które odgrywają te samą rolę w języku co zdrobnienia. Warto pamiętać iż poza zdrobnieniem, zgrubieniem hiszpański jest melodyjny a co za tym idzie emocje można wyczytać z akcentu i melodii języka. Hiszpanie mówiąc wyrażają swoje zdanie, opinię całym sobą. 

Wśród native speakerów krąży plotka, że dopóki osoba ucząca się hiszpańskiego nie opanuje zasad tworzenia zdrobnień, jej wymowa nigdy nie będzie brzmiała w pełni naturalnie. Zawsze będzie można rozpoznać taką osobę w tłumie jako obcokrajowca, dla którego hiszpański jest językiem obcym. O ile w Europie zdrobnienia są używane umiarkowanie, to w Ameryce Łacińskiej ich częste stosowanie może sprawić trudności osobom, które znają jedynie hiszpański literacki – zauważa Preply.com, platforma oferująca naukę hiszpańskiego przez Skype.”

Krąży plotka wśród native speakerów, iż dopóki osoba ucząca się hiszpańskiego nie opanuje zasad zdrabniania hiszpańskiego, dopóty jego wymowa nie będzie brzmiała naturalnie i zawsze będzie można poznać taka osobę w tłumie jako obcokrajowca, dla którego hiszpański jest tylko językiem obcym. 

O ile w Europie zdrobnienia są używane umiarkowanie, to w Ameryce Łacińskiej częstotliwość zdrobnień może powodować iż osoby znające hiszpański literacki mogą mieć problemy ze zrozumieniem języka - dodaje Preply.com, hiszpański przez skype.

Warto wiedzieć, iż hiszpański alfabet prócz dwudziestu sześciu liter oraz trzech grup literowych CH, LL i RR zawiera także odwrócony pytajnik i wykrzyknik. Wymienionych znaków interpunkcyjnych używa się na początku jak i na końcu zdania pytającego lub wykrzyknienia. Maja one na celu ułatwienie postawienia stosownego akcentu zdaniowego.

Rodem z Meksyku warto nadmienić ciekawostkę tycząca się znaczenia słowa, a raczej określenia Gringo. W Ameryce Łacińskiej przypisuje się mu inne znaczenie niż w samym Meksyku. W Ameryce Łacińskiej gringo to biały, którego hiszpański nie jest językiem ojczystym, zaś w Meksyku gringo to Amerykanin zza północnej granicy w pejoratywnym świetle. Warto o tym wiedzieć udając się do Meksyku.

Planując wyprawę za ocean warto wiedzieć co nieco o hiszpańskojęzycznych krajach. W Peru warto pamiętać o słowie chica, jest ono odpowiednikiem piwa. Różnica między piwem a chica jest niewielka, aczkolwiek dla smakoszy pewno zasadnicza. Chica to napój wytwarzany z fermentacji kukurydzy. Przypomina on kompot ciemnowiśniowego koloru. Tradycyjnie chociaż wytwarzana jest w górskich wioskach Peru.

Powyżej zostały przedstawione tylko niektóre z ciekawostek, które są bezpośrednio lub pośrednio poprzez historię, kulturę związane z językiem hiszpańskim. Bez wątpienia hiszpański jest pełen niespodzianek a z racji szerokiego terytorium oddziaływania jest językiem niezmiernie różnorodnym, godnym gruntownego poznania.

http://www.hiszpanski.slowka.pl/artykuly,5-ciekawostek-o-j-hiszpanskim-wg-preply,m,2546.html

💡 Warto wiedzieć!

Czy wiesz ile praktycznych wyrażeń może powstać z rzeczownikiem el tiempo, czyli czas? Z tych bardziej popularnych może to być np. perder el tiempo, czyli tracić czas czy pasar el tiempo - spędzać czas

Możemy także powiedzieć, że algo me come el tiempo, czyli coś nam czas zajmuje (dosłownie go zjada!). Np. El nuevo trabajo me come mucho tiempo. - Nowa praca zajmuje mi dużo czasu.

A jak po hiszpańsku powiesz, że ktoś leci z Tobą w kulki? Warto znać ten zwrot:

🇪🇸   Estás quedado conmigo.
🇵🇱  Pogrywasz ze mną/Lecisz w kulki.
.....