W tym poście przestawiam gerundio – imiesłów czynny w języku hiszpańskim i często używane konstrukcje zawierające formę czasownika gerundio (z końcówką -ndo).
Czym jest gerundio?
Gerundio to hiszpański imiesłów, który stosujemy w czasie teraźniejszym. Formy gerundio często używamy również z czasownikami. Tworzą wówczas konstrukcje nazywane perífrasis verbales de gerundio. Do najczęstszych połączeń z gerundio należą:
estar + gerundio – mówi o czynności, która jest w trakcie trwania
Cristina está haciendo la compra. - Cristina robi zakupy.
seguir + gerundio – mówi o czynności, którą wciąż/dalej wykonujemy (zamiast seguir można użyć też czasownika continuar)
Sigo buscando un piso. - Wciąż szukam mieszkania.
Continúo buscando un piso. - Wciąż szukam mieszkania.
Zdanie to znaczy dokładnie to samo co "Sigo buscando un piso", choć "seguir" często jest bardziej powszechny w codziennym języku.
llevar + gerundio – mówi o czynności, która trwa od jakiegoś czasu
Lleva todo el día lloviendo. - Już cały dzień pada deszcz.
Tworzenie gerundio
Gerundio ma różne formy w zależności od końcówki czasownika. I tak.
Gerundio – czasowniki zakończone na -ar. Czasowniki z końcówką -ar tworzą gerundio w następujący sposób: odcinamy końcówkę bezokolicznika -ar i dodajemy -ando. Na przykład:
hablar - hablando
llamar - llamando
limpiar - limpiando
Gerundio – czasowniki zakończone na -er lub -ir. Czasowniki zakończone na -er lub -ir po odcięciu końcówki bezokolicznika otrzymują taką samą końcówkę: odcinamy końcówkę -er lub -ir od bezokolicznika i dodajemy -iendo (samogłoska e lub i zamienia się na ie).
Spójrz na przykłady:
beber - bebiendo
comer - comiendo
vivir - viviendo
salir - saliendo
Gerundio – wyjątki. Nieregularne formy gerundio to:
leer - czytać - leyendo
dormir - spać - durmiendo
corregir - poprawiać - corrigiendo
mentir - kłamać - mintiendo
ser - być - siendo
ir - iść - yendo
Konstrukcja estar + gerundio
Konstrukcja estar + gerundio, czyli czasownik estar w połączeniu z formą czasownika z końcówką -ando lub -iendo, używana jest do określania czynności ciągłych wykonywanych w danym momencie.
Konstrukcja estar + gerundio jest często używana z określeniami czasu:
ahora - teraz
ahora mismo - właśnie teraz, w tej chwili (dokładnie teraz); natychmiast
en este momento - w tym momencie, w tej chwili
en estos momentos - w tych chwilach, obecnie, w tym momencie
Oto przykłady gerundio w zdaniach:
Estoy trabajando ahora. - Teraz pracuję.
En este momento estamos viendo la tele. - Właśnie oglądamy telewizję.
Uwaga! Zauważ, że czasownik estar zmienia się w zależności od podmiotu zdania.
Zaimek zwrotny występuje w języku hiszpańskim przed czasownikiem estar lub w połączeniu z drugim czasownikiem, np.:
Los niños se están bañando / están bañándose en el mar. - Dzieci kąpią się w morzu.
Me estoy duchando / Estoy duchándome. - Biorę prysznic.
Konstrukcja llevar + gerundio
Konstrukcji llevar + gerundio używamy wtedy, gdy mówimy, że coś robimy od jakiegoś czasu. Stosujemy ją w znaczeniu twierdzącym. W tłumaczeniu często występuje słowo już:
¿Cuánto tiempo llevas estudiando español? - Jak długo już uczysz się hiszpańskiego?
Llevo cinco años trabajando… - Już od pięciu lat pracuję…
Llevo… desde hace seis meses. - Już od sześciu miesięcy…
Llevo… desde las ocho. - Już od godziny ósmej…
Określenie czasu trwania czynności możemy wstawić zaraz po czasowniku (jak w drugim z podanych przykładów), lub użyć wyrażeń desde lub desde hace:
desde – gdy mówimy o jakimś momencie w przeszłości, np.:
desde las siete de la mañana – od siódmej rano
desde el verano pasado – od zeszłego lata
desde el lunes – od poniedziałku
desde hace – gdy mówimy o jakimś okresie, podajemy jednostkę czasu, np.:
desde hace seis meses – od sześciu miesięcy
desde hace tres horas – od trzech godzin
desde hace cinco minutos – od pięciu minut.
Uwaga! Gdy chcemy powiedzieć, że czegoś nie robimy od jakiegoś czasu, stosujemy llevar sin + infinitivo (bezokolicznik), np.
Llevamos tres días sin comer. - Już od trzech dni nic nie jemy.
Konstrukcja seguir + gerundio
Czasownik seguir używany z czasownikiem w formie gerundio występuje wtedy, gdy chcemy powiedzieć, że coś dalej (wciąż) robimy, kontynuujemy jakąś czynność. Tłumaczony jest on często na język polski za pomocą przysłówków dalej, ciągle lub wciąż.
No pares. Sigue hablando. - Nie przestawaj. Mów dalej.
Zamiast konstrukcji seguir + gerundio możemy użyć odpowiedniego czasu oraz słów todavía lub aún, które oznaczają jeszcze, nadal, wciąż, np.:
¿Sigues trabajando para ellos? - Czy wciąż dla nich pracujesz?
¿Todavía/Aún trabajas para ellos? - Wciąż dla nich pracujesz?
Po czasowniku seguir możemy użyć również przymiotnika (np. enfermo, vivo). Oto przykłady:
El ascensor sigue estropeado. - Winda wciąż jest zepsuta.
No puedo salir hoy. Sigo enfermo. - Nie mogę dziś wyjść. Wciąż jestem chory.
Zapamiętaj! Gerundio to hiszpański imiesłów, który rozpoznasz po końcówce -ndo. Aby utworzyć formę gerundio, od bezokoliczników odcinamy końcówki i dodajemy inne. W przypadku czasowników pierwszej grupy zamiast -ar wstawimy zakończenie -ando, czasowniki drugiej i trzeciej grupy po odcięciu -er lub -ir otrzymują końcówkę -iendo.
Przetłumaczone zdania z języka polskiego na hiszpański z wykorzystaniem poznanych informacji o gerundio:
Czytaj dalej/jeszcze. - Sigue leyendo.
Jak długo czekacie? - ¿Cuánto tiempo lleváis esperando?
Czekamy już od pół godziny. - Llevamos esperando media hora.
Wciąż o nim myślisz? - ¿Sigues pensando en él?
Juan jest bardzo zmęczony i teraz śpi. - Juan está muy cansado y ahora está durmiendo.
Ceny dalej/wciąż rosną. - Los precios siguen subiendo.
Słuchamy muzyki. - Estamos escuchando música.
Więcej tutaj: https://hispanico-info.blogspot.com/2023/09/participio-pasado-y-gerundio-en-espanol.html
https://prestonly.com/pl/blog/hiszpanski/1/