📎 W niniejszym poście tematem będą przyimki hiszpańskie czyli część mowy, która niejednej osobie spędza sen z powiek, szczególnie na początkowych etapach.
Preposiciónes ✏ przyimki. W języku hiszpańskim nie istnieje odmiana przez przypadki i w związku z tym przyimki występują tu o wiele częściej niż w języku polskim, ponieważ ich użycie zastępuje tę odmianę. Oprócz przyimków prostych (a, de, con, itd.) w hiszpańskim występują też przyimki złożone (debajo de, antes de, itd.). Poniżej zostało omówione użycie najważniejszych przyimków prostych.
Jest to temat dość trudny ponieważ nauka hiszpańskiego oraz przyimków hiszpańskich w nim występujących wymaga wiele samozaparcia. Spowodowane jest to ich ilością, która może być na początku lekko przytłaczająca. Ponadto nie występują one same i przez to ich znaczenie jest inne w zależności od kontekstu użycia.
Niektórzy pamiętają jeszcze z lekcji języka polskiego w szkole podstawowej, że przyimki to nieodmienne i niesamodzielne części mowy, które łączą się z innymi wyrazami i nadają mu inny sens. Poważnie być może to wszystko brzmi ale tak naprawdę nie jest to trudne do zrozumienia kiedy widzimy nasze przyimki w konkretnych przykładach w zdaniu.
Przyimki wyrażają związek danego miejsca, czasu lub pewnej okoliczności, które zachodzą pomiędzy osobami lub rzeczami.
W języku hiszpańskim wyróżniamy przyimki proste, czyli takie, które składają się tylko z jednego wyrazu, oraz tzw. wyrażenia przyimkowe, które posiadają więcej wyrazów.
✏ Hiszpańskie przyimki – porównanie por i para. Por i para to przyimki, które sprawiają najwięcej problemów osobom, które rozpoczynają naukę języka hiszpańskiego. Kiedy należy je stosować? Jak je odróżnić i nie popełniać błędów? Ten post postara się w prosty sposób opisać ich użycie.
Zajmiemy się na początek przyimkiem por i para, które chociaż są podobne, to ich użycie w języku hiszpańskim jest zupełnie inne.
💥 POR
Przyimek ten w języku hiszpańskim używamy gdy chcemy wytłumaczyć powód, przyczynę lub motyw czegoś. Przeanalizujmy to na konkretnych przykładach.
Znaczenie „dla”, „ze względu na” (gdy wyrażamy uczucia względem danej osoby lub rzeczy):
Lo hago solo por ti. Robię to tylko dla Ciebie.
Por ella siento mucho cariño. Czuję dużo troski dla niej.
Znaczenie „przez”:
Hay que pasar por la calle y girar a la derecha. Należy przejść przez ulicę i skręcić w prawo.
Este cuadro fue pintado por Picasso. Ten obraz został namalowany przez Picasso.
Określenie miejsca, w którym przebywa się określony czas:
Necesito pasar por mi empresa y dejar los documentos. Potrzebuję wpaść do mojej firmy i zostawić dokumenty.
Określenie przybliżonej lokalizacji:
Está por Varsovia. Znajduje się gdzieś w Warszawie.
Określenie przybliżonego czasu, np. wyjazdu:
Salgo por 3 meses. Wyjeżdżam za 3 miesiące.
Określenie przyczyny:
No podemos salir por la lluvia. Nie możemy wyjść z powodu deszczu.
Określenie wartości i ceny:
Lo compraste por 5.000 euro? Me parece muy caro. Kupiłeś to za 5.000 euro? Wydaje mi się to bardzo drogie.
Aquí se vende todo por 5 euro. Tutaj sprzedaje się wszystko za 5 euro.
Określenie sposobu działania:
Debes enviarlo por correo. Powinieneś to wysłać pocztą / przez pocztę
Debes enviarlo por fax / correo certificado con aviso de retorno.
Określenie zastąpienia danej osoby przez inną:
No lo hagas por tus hijas. Nie rób tego za swoje córki.
Określenie zamiany czegoś na inną rzecz:
Cambio mi galleta por tu chocolate. Zamienię moje ciastko na twoją czekoladę.
Określenie „po Ciebie” (hiszpańskie „a buscar”):
Pasaré por ti a las 8 de la tarde. Przyjdę po Ciebie o 8 wieczorem.
Określenie prędkości:
La velocidad máxima en la carretera es de 140 kilómetros por hora. Maksymalna prędkość na drodze wynosi 140 kilometrów na godzinę.
Określenie kierunku:
Este tren pasa por Madrid. Ten pociąg przejeżdża przez Madryt.
💥 PARA
Przyimek para używamy zazwyczaj gdy chcemy wskazać na skutek, zakończenie danej akcji oraz gdy chcemy wskazać do czego służy dana rzecz. Poniżej pozostałe użycia.
Znaczenie „dla”:
Estas flores son para mi mujer. Te kwiaty są dla mojej żony.
Określenie celu:
Me ha llamado para contarme lo que ha pasado a su perro. Zadzwoniła do mnie aby mi powiedzieć co się wydarzyło jej psu.
Określenie przynależności:
Este jugete es para niños de 4 años. Ta zabawka jest dla dzieci od 4 roku życia.
Określenie lokalizacji w czasie:
Nos reunimos para el puente de mayo. Spotykamy się w czasie weekendu majowego.
Określenie terminu wykonania czegoś:
Necesitamos hacerlo para el martes. Potrzebujemy to zrobić na czwartek.
Określenie przeznaczenia danej rzeczy:
Esta silla sirve para comer. Ten stół służy do jedzenia.
Określenie czasu, w którym coś planujemy:
Tenemos agua para una semana. Mamy wodę na tydzień.
Znaczenie “w porównaniu do”, “jak na”:
Hace mucho frío para junio. Jest bardzo zimno jak na czerwiec.
Trochę praktyki. Czy nadal uważasz, że to takie trudne? Sprawdź swoje umiejętności w krótkim ćwiczeniu i wstaw odpowiedni przyimek por albo para. Więcej materiałów na stronie w linku poniżej:
Quiero viajar … America del Sur.
Él tiene que escribir la tesis … el juevez.
Ella me llamó … anular nuestra cita.
Es muy alto … su edad.
Es un regalo … ella.
… no enfadarse se marchó.
Ha pasado esto … tu culpa.
Eso es muy posible … ellos.
Queremos darte las gracias … invitarnos a la fiesta.
Vives … trabajar o trabajas … vivir?
Źródło: https://langusta.io/blog/hiszpanskie-przyimki-porownanie-por-para/?fbclid=IwAR0t5TuNe5KQVs_2i3_Belf1Du3ulCX-66t5vKDC82PTAGQ6gZFSg0yYGjE#:~:text=Przyimek%20ten%20w%20j%C4%99zyku%20hiszpa%C5%84skim,pow%C3%B3d%2C%20przyczyn%C4%99%20lub%20motyw%20czego%C5%9B
Link do źródła: https://langusta.io/blog/hiszpanskie-przyimki-porownanie-por-para/
Przyimek – co to w ogóle jest? Przypomnijmy sobie definicję tego dziwnego tworu. Otóż, jeżeli nie pamiętasz z lekcji języka polskiego w szkole podstawowej, to przyimek jest nieodmienną i niesamodzielną częścią mowy, która łącząc się z innym wyrazem, nadaje temu wyrazowi inny sens niż ma gdy jest użyty bez przyimka.
Generalnie funkcją przyimka w zdaniu jest ukazania istniejącej relacji pomiędzy jakąś czynnością, a przedmiotem tej czynności lub pomiędzy dwoma przedmiotami.
Przyimków używasz każdego dnia i w prawie każdej sytuacji swojego życia. Zatem nauczenie się używania przyimków języka hiszpańskiego to tylko kwestia praktyki.
Aby łatwiej było zrozumieć czym są i jaką spełniają funkcję przyimki sprawdźmy najpierw jakie mamy w ogóle przyimki w języku polskim. Należą do nich między innymi:
w
na
do
z
od
bez
poza
zza
znad
po
pod
nad
obok
Użycie przyimków w języku polskim? Przyimki tworzą wyrażenia przyimkowe kiedy łączą się z innymi wyrazami, np. z liczebnikami, z rzeczownikami czy przymiotnikami.
Spójrz na przykłady:
z nudów
ze strachu
z radością
o tobie
na stole
w domu
przez płot
dla ciebie
nad chmurami
sklep z butami
zeszyt w kratkę
z piętnaście
ze sto
Co do zasady przyimki w języku polskim piszemy oddzielnie z wyrazami, które występują tuż po nich, np:
w drodze
do domu
na stole
Jednak stosujemy także pisownię łączną jeżeli po przyimku następują cząstki: -bok, -dług, -koło, -czas, -miast, -śród i -wnątrz, np.
obok
podczas
wśród
według
naokoło
natychmiast
zamiast
natomiast
wewnątrz
Użycie przyimków w języku hiszpańskim. Skoro już wiemy czym są przyimki i jaką pełnią funkcję w języku polskim to możemy zacząć rozmawiać o j. hiszpańskim. Tym samym przejdźmy do meritum tego postu i zajmijmy się w końcu użyciem przyimków w języku hiszpańskim. A zatem w języku hiszpańskim możemy wyróżnić następujące przyimki:
a
ante
bajo
con
contra
de
desde
durante
en
entre
hacia
hasta
mediante
para
por
según
sin
sobre
tras
versus
vía
Należy pamiętać, że w zależności od kontekstu użycia przyimki hiszpańskie mogą znaczyć zupełnie coś innego w wyrażeniu przyimkowym niż samodzielnie. Dlatego sprawdzoną metodą uczenia się tego zagadnienia jest uczenie się przyimków w określonym kontekście na określonych przykładach słów, zdań czy fraz, które warto zapamiętać. Wówczas nie dość, że zapamiętamy przyimek i jego znaczenie, to jeszcze poprawnie go użyjemy.
Polecamy szczególnie pisanie zdań, w których używać będziemy konkretnych przyimków, a także trening związany z tłumaczeniem zdań z języka polskiego na hiszpański i odwrotnie. Jest to bardzo dobre ćwiczenie użycia przyimków języka hiszpańskiego. A ćwiczeń w tym temacie nigdy za wiele.
Uważamy, że uczenie zagadnienia przyimków według zasad tzw. “starej szkoły” czyli polegających na tłumaczeniu dużej ilości zdań na zajęciach daje najlepsze rezultaty z punktu widzenia szybkości nabywania umiejętności językowych. Chodzi o to, że każdy z nas może zacząć budować samodzielnie zdania, a następnie pełne wypowiedzi. Prowadzi to ostatecznie do biegłości, w konstruowaniu poprawnych zdań tworzących pełnowymiarową komunikację w języku hiszpańskim.
Często prosi się uczących języka o napisanie krótkiego wypracowania, którzy później prezentują w formie ustnej na zajęciach. Chodzi o to by ćwiczyć wypowiadanie dźwięków nowego języka tak aby zaangażować cały aparat mowy do nauki hiszpańskiego.
Nie raz słyszy się na początkowym etapie nauki, że uczący znają już tyle słów, a nie potrafią zbudować prostego zdania? Dlaczego tak jest?
Jest to skutkiem “kucia na pamięć” samych słówek osobno, a nie sposobu ich użycia w zdaniu.
Nie chodzi tu o samo zapamiętanie słowa. To słowo należy umieć wykorzystać w dłuższej wypowiedzi. Budowanie zdań wymaga umiejętności odmiany czasownika w odpowiedniej osobie i połączyć go właśnie przyimkiem np. z rzeczownikiem.
Spójrz na krótkie zadanie, przykład. Czy znasz te słowa:
mi madre – moja matka
la biblioteca – biblioteka
volver – wracać
Możesz znać te słowa i zbudować zdanie typu:
Mi madre volver biblioteca. Moja matka wracać biblioteka.
Sens logiczny został zachowany. Każdy Hiszpan zrozumie i domyśli się, że Twoja mama wraca z biblioteki. Jednak jeżeli nauczysz się poprawnej odmiany czasownika volver i dodasz przyimek DE to możesz zbudować całkowicie poprawne zdanie.
Mi madre vuelve de la biblioteca.
Jeżeli zależy Ci aby rzeczywiście porozumiewać się tym językiem poprawnie to zachęcam do ćwiczeń związanych z tłumaczeniem całych zdań oraz wypowiadania ich na głos. Uczymy się słowa / słów i z nich budujemy zdanie, przykład. Pisząc, notując w zeszycie.
Wybrane przyimki hiszpańskie. W tym poście skupię się tylko na wybranych / najważniejszych przyimkach w języku hiszpańskim.
💥 Przyimek hiszpański DE
Jest dość specyficzny i ma bardzo dużo zastosowań. Zapewne znasz go ze zdań typu:
Soy de Polonia – Jestem z Polski.
Vuelvo de la escuela – Wracam ze szkoły.
Poniżej przykłady, w których przyimek de tłumaczymy inaczej niż tylko “z” czy “ze”.
los objetos de mucho valor – rzeczy o dużej wartości
de 8 a 9 – od 8 do 9
de nuevo – na nowo
una máquina de escribir – maszyna do pisania
Zdarza się i tak, że przyimkowi de nie odpowiada żaden polski odpowiednik i wyraz występujący po de tłumaczony jest przez dopełniacz, np:
los tiempos de mis padres – czasy moich rodziców
una manera de pensar – sposób myślenia
Są także połączenia, w których wyraz występujący po przyimku hiszpańskim de tłumaczony jest jak przymiotnik, np:
un vaso de plastico – plastikowy kubek
la gente de aquí – tutejsi ludzie
Kolejnym zastosowaniem przyimka jest użycie go w formie polskiego przysłówka, który odpowiada na pytanie “jak?”, np.
de mala gana – niechętnie
lo hace de intento – robi to umyślnie
Są także sytuacje, w których wyrażenie DE + rzeczownik albo zaimek następujące po rzeczowniku lub przymiotniku tłumaczone jest w ten sposób, że de jest przy tłumaczeniu pomijane i nie wpływa w żaden sposób na formę następującego po nim rzeczownika, np.:
el cinico de Juan – ten cynik Juan
pobre de mi – o ja nieszczęśliwa
el bueno de Pedro – poczciwy Piotr
W powyższych przykładach pierwszy wyraz miał charakter o zabarwieniu uczuciowym. Należy jednak pamiętać, że taka konstrukcja może występować też przy nazwach geograficznych, np.:
la ciudad de Madrid – miasto Madryt
la provincia de Aragón – prowincja Aragonia
Kolejnym przypadkiem kiedy użyjemy konstrukcji z przyimkiem de będzie sytuacja kiedy DE poprzedza bezokolicznik i jest tłumaczone jako jeśli / gdyby w zdaniach np.:
de no haber ocurrido – gdyby to się nie stało
de ser ciertas estas fechas – jeśli te daty są prawdziwe
De jest używane także przy nazwiskach kobiet. W takich sytuacjach odpowiada polskim sufiksom – owa, – ówna. Spójrz na przykłady.
la señora Martínez – Pani Martínez
la señora de Martínez – żona Pana Martínez
la de Martínez – Martínezowa (w języku potocznym)
Na uwagę zasługuje także użycie DE gdy chcemy podkreślić, że chodzi nam o jakąś konkretną rzecz, np.:
Toma pescado. – Weź rybę.
Toma de este pescado. Weź tę rybę.
Ella siempre bebe vino. Ona zawsze pije wino.
Ella siempre bebe de mi vino. Ona zawsze pije moje wino.
Ostatnią rzeczą, o której trzeba wspomnieć, choć na pewno nie ostatnią w użyciu DE jest konstrukcja DE…QUE, która może być stosowana zamiennie z POR LO…QUE / DADO…QUE tłumaczone jako “ponieważ …tak”, np.:
No se pudo llevar el saco de lo pesado que era.
Nie mógł zabrać tego worka ponieważ był tak ciężki.
💥 Przyimek hiszpański - a -
Jest to kolejny przykład przyimka hiszpańskiego, który ma szereg zastosowań w języku hiszpańskim. Tłumaczony na język polski może być jako:
do, przy, po, nad, w, od.
Warto uczyć się przyimków w konkretnym kontekście. Tylko w taki sposób będziesz mógł je prawidłowo zapamiętać. Poniżej post przedstawia Ci przykłady użycia tego przyimka hiszpańskiego a w konkretnych zdaniach / przykładach:
Vamos a Madrid.
Jedziemy do Madrytu.
Tengo clases a las 3.
Mam zajęcia o 3.
La cocina está a la derecha del dormitorio de Juan.
Kuchnia jest po prawej stronie sypialni Juana.
A los veinte años llevaba minifaldas.
W wieku 20 lat nosiłam mini.
Prefiero Madrid a Barcelona.
Wolę Madryt od Barcelony.
Nie można zapomnieć o tym, że przyimek a używamy zawsze gdy mówimy o środkach transportu. Chodzi jednak tylko o dwa przypadki:
a pie – pieszo
a caballo – konno
Kiedy mówimy o innych środkach transportu, będziemy używać przyimek en, ale o tym później.
Zdarzają się sytuacje, w których przyimek A nie ma w ogóle żadnego odpowiednika, a dodatkowo wyraz, który występuje po nim jest w bierniku, np.:
No conozco a este hombre.
Nie znam tego człowieka.
El me destruyó a mi.
On mnie zniszczył.
Ellos visitaron a Italia.
Oni odwiedzili Włochy.
Niestety ale od tej zasady są pewne wyjątki i nie używamy przyimka hiszpańskiego a w następujących sytuacjach.
Po czasownikach TENER i HABER:
Tengo algunos amigos.
Mam kilku przyjaciół.
Przed rzeczownikami poprzedzonymi liczebnikami (określanymi przez liczebniki):
El médico llamó dos pacientes.
Lekarz wezwał dwóch pacjentów.
Użycie przyimka hiszpańskiego a w mowie potocznej.
Kolejnym przykładem użycia przyimka hiszpańskiego a jest mowa potoczna. Być może znasz wyrażenie IR A HACER ALGO, które odwołuje się do przyszłości? Jeżeli nie, to tylko wspomnę, że porównywalne jest do angielskiego going to i używamy go, gdy mówimy o naszych planach, działaniach, które nadejdą.
Konstrukcja ta jest bardzo prosta ponieważ należy tylko odmienić czasownik IR przez osoby, dodać przyimek A oraz bezokolicznik, np.
Y ahora voy a dormir porque estoy cansado.
A teraz pójdę spać ponieważ jestem zmęczony.
W mowie potocznej często pomija się czasownik IR i mówi po prostu:
Y ahora a dormir porque estoy cansado.
A teraz do spania ponieważ jestem zmęczony. (zamiast: voy a dormir)
A comer todos.
Jedzmy. (zamiast: Vamos a comer.)
A ver.
Zobaczymy. (zamiast: Vamos a ver.)
Tego przyimka używamy także zawsze w peryfrazie werbalnej ESTAR A PUNTO DE HACER ALGO, która oznacza tyle co “zaraz coś zrobić”.
Jej konstrukcja jest również bardzo prosta ponieważ należy odmienić tylko czasownik ESTAR przez osoby, dodać przyimek hiszpański a i czasownik w formie bezokolicznika, np.:
Estoy a punto de terminar mi trabajo.
Zaraz skończę moją pracę.
Nosotros estamos a punto de ir de vacaciones.
My zaraz jedziemy na wakacje.
💥 Przyimek hiszpański - en.
Pierwsze i podstawowe jego znaczenie hiszpańskiego przyimka miejsca to oczywiście “na‘‘, np.:
En la mesa.
Na stole.
Kolejnym znaczeniem przyimka hiszpańskiego en jest “w”, np.
Estamos en la biblioteca estudiando por las mañanas.
Jesteśmy w bibliotece i się uczymy rano.
En mi trabajo no hay buen café.
W mojej pracy nie ma dobrej kawy.
En el centro.
W centrum. (w środku)
Używamy go także gdy podajemy miesiąc, rok albo porę roku, w której coś się wydarzyło, np.
En enero tengo cumpleaños.
W styczniu mam urodziny.
En verano siempre voy al mar.
Latem (w lato) zawsze jeżdżę nad morze.
En 2018 me casé.
W 2018 roku wyszłam za mąż.
Hiszpański przyimek miejsca en stosujemy gdy mówimy o środkach transportu innych niż wspomniane w tym poście wcześniej / wyżej, czyli konno i pieszo. Chodzi tu o pojazdy mechaniczne, np.:
Me gusta viajar en tren.
Lubię podróżować pociągiem.
Siempre vamos de vacaciones en coche.
Zawsze jedziemy na wakacje samochodem.
💥 Przyimek hiszpański con.
Przyimek ten służy do mówienia o tym, że ktoś albo coś nam towarzyszy. Odnosi się zarówno do ludzi jak i do zwierząt, np.:
Juan y Marco van a la fiesta con sus novias.
Juan i Marco idą na imprezę ze swoimi dziewczynami.
Yo prefiero beber agua con gas.
Ja wolę pić wodę gazowaną. (dosłownie wodę z gazem)
Buscamos una casa con tres dormitorios.
Szukamy domu z trzema pokojami.
Przyimek CON używamy także do tworzenia narzędnika rzeczownika, czyli przypadku, który odpowiada na pytanie kim? czym?, np.:
Limpio mi casa con escoba.
Sprzątam mój dom z miotłą.
Przyimek CON występuje także z zaimkami osobowymi, np.:
conmigo – ze mną
contigo – z tobą
con ella – z nią
con nosotros – z nami
con vosotros – z wami
con ellos – z nimi
Do innych, równie ważnych i bardzo często używanych a także mylonych przyimków hiszpańskich należy POR i PARA, które zostały opisane wyżej na początku tego posta.
Jak widzisz czytelniku to hiszpańskie przyimki są do opanowania. Wymaga to oczywiście dużo praktyki i nieustannych ćwiczeń. Ważne by nie stresować się popełnianiem błędów w początkowym okresie nauki. Uczenie się przyimków hiszpańskich powinno być zabawą i sprawiać wiele radości. Tylko w taki sposób szybko zapadną w pamięć.
Więcej informacji w linku: https://langusta.io/blog/przyimki-hiszpanskie-czyli-gramatyczne-wyzwanie-w-nauce-hiszpanskiego/
❕ kierunek bądź przeznaczenie | llega a Madrid hoy - Dzisiaj przyjeżdża do Madrytu;
❕ położenie | al lado - obok, a la derecha - na prawo, a la izquierda - na lewo, junto a - tuż przy, al norte - na północ, a unos 500 metros - 500 metrów stąd;
❕ częstotliwość | seis veces a la semana - sześć razy w tygodniu;
❕ sposób | a pie - pieszo, a mano - ręcznie, a caballo - konno;
godzinę | empiezo a las ocho - zaczynam o ósmej;
❕ cel | voy a comprar el pan - zamierzam kupić / będę kupować chleb;
❕ dopełnienie dalsze | dale de comer a la niña - daj obiad dziecku;
❕ dopełnienie bliższe osobowe | he visto a tu marido en la cafetería - Widziałem twojego męża w kawiarni;
Hiszpański przyimek „A” ma wiele zastosowań:
Występuje przed dopełnieniem dalszym i odpowiada swą funkcją polskiemu celownikowi (komu? czemu?):
Le doy una camisa a Jorge. - Daję koszulę Jerzemu.
Veo a María. - Widzę Marię.
Se lo dije a Ana. - Powiedziałem to Ani.
Oznacza kierunek ruchu:
Vamos a la ciudad. - Jedziemy do miasta.
Cayó al piso. - Spadło na podłogę.
Określa godzinę, porę dnia, czas:
Salimos a las cuatro. - Wyjeżdżamy o czwartej.
Estamos a lunes. - Dziś jest poniedziałek.
El torneo empieza el viernes, y estamos a lunes. - Turniej zaczyna się w piątek, a dzisiaj jest poniedziałek.
Może wskazywać na lokalizacje w połączeniu z kilkoma rzeczownikami:
A la mesa. - Przy stole.
A la sombra. - W cieniu.
💥 Zastosowania hiszpańskiego przyimka „hasta”:
Przyimek hasta przetłumaczony na język polski jako ‚do’, ‚dopóki’ i nie powinien sprawiać trudności. Przyimek ten jest używany w odniesieniu do:
Czasu:
Se suspendió la exportación de carne hasta el dos de Septiembre - zawieszono eksport mięsa do września.
Miejsca:
Viajó hasta Nueva York - pojechał do Nowego Jorku.
Sytuacji:
Todo iba bien hasta que salieron - wszystko szło dobrze dopóki nie wyszli
💥 Przyimek con określa:
❕ obecność innych/towarzystwo (Vive con sus padres - Mieszka z rodzicami)
❕ narzędzie (Lo ha hecho con lápiz y papel - Zrobił to przy pomocy ołówka i papieru)
❕ sposób (Trabaja con mucho interés - Pracuje z dużym zaangażowaniem)
Zastosowania hiszpańskiego przyimka „con”:
Odpowiada swą funkcją polskiemu narzędnikowi (z kim?, z czym?):
Trabajamos con Teresa. - Pracujemy z Teresą.
No me gusta escribir con lápiz. - Nie lubię pisać ołówkiem.
Może oznaczać przyczynę, powód:
Estoy preocupado con la carestía. - Martwię się o wysoki koszt / z powodu drożyzny.
Jest używany do podawania zawartości:
Es una tarta con fresas. - To ciasto jest z truskawkami.
Tengo una bolsa con comestibles. - Mam torbę z zakupami / artykułami spożywczymi.
💥 Przyimek de określa (de+el=del):
❕ posiadanie (Este coche es de mi hermana - Ten samochód jest mojej siostry)
❕ materiał (Me gustan los helados de fresa - Lubię lody truskawkowe)
❕ początek w czasie i przestrzeni (Trabaja de 8 de la manana - Pracuje od 8 rano / Este café es de Colombia - Ta kawa jest z Kolumbii)
❕ sposób (Siempre estoy de buen humor - Zawsze jestem w dobrym nastroju)
❕ część dnia przy podawaniu godzin (Son las 5 de la tarde - Jest 5 po południu)
❕ miesiąc przy podawaniu dat (Hoy es 12 de mayo - Dzisiaj jest 12 maja)
❕ opis (El hombre de barba es amigo mío - Mężczyzna z brodą jest moim przyjacielem)
❕ typ danego przedmiotu (No me gustan los libros de ciencia ficción - Nie lubię książek SF)
Zastosowania hiszpańskiego przyimka „de”:
Określa pochodzenie:
Soy de Arkansas - Jestem z Arkansas.
Mi madre es de la India. - Moja matka jest z Indii.
Używany w stopniowaniu i porównywaniu ma znaczenie podobne do polskiego ‚od, niż’:
Tengo menos de cien libros. - Mam mniej niż 100 książek.
Gasta más dinero de lo que gana. - On wydaje więcej niż zarabia.
Wskazuje właściciela, posiadacza:
El carro de Matilda. - Samochód Matyldy.
La clase de Sr. Gómez. - Klasa pana Gomeza.
Używany do dookreślania, charakteryzowania przedmiotów:
Una canción de tres minutos - trzyminutowa piosenka.
Una taza de leche - szklanka mleka.
Określa czas:
No duerme de noche. - nie śpi w nocy / nocą.
Me voy de vacaciones el 14 de julio - Jadę na wakację 14 lipca.
💥 Zastosowania hiszpańskiego przyimka „desde”:
Hiszpański przyimek „desde” często może być używany zamiennie z przyimkiem „de”. Główna różnica pomiędzy tymi dwoma przyimkami polega na tym, że przy określaniu kierunku ruchu ‚desde’ akcentuje początek czynności - punkt wyjścia.
DESDE często występuje w konstrukcji „...desde ... hasta” czyli „...od ... do” :
No habrá agua desde antes de mediodía hasta después de las ocho. - Nie będzie wody od przedpołudnia do po ósmej.
Określa początek czynności, lub sytuacji:
Carlos es desde esta tarde el nuevo presidente. - Carlos jest nowym prezydentem od dzisiejszego popołudnia.
¿Desde cuándo lo sabes? - Od jak dawna o tym (to) wiesz?
💥 Przyimek en określa:
❕ miejsce (Lo vi en la mesa - Widziałem to na stole)
❕ środek transportu (Iré en avión - Polecę samolotem)
❕ czas (En 1945 terminó la segunda Guerra Mundial - W 1945 skończyła się druga Wojna Światowa / Te doy la contestación en una semana - Dam ci odpowiedź za tydzień)
Zastosowania hiszpańskiego przyimka „en”:
Przy określaniu położenia w znaczniu ‚na’:
El dinero está en la mesa. - Pieniądze są na stole.
Fijó los carteles en la pared. - Powiesił plakaty na ścianie.
Z niektórymi czasownikami w znaczeniu ‚w’, ‚na’:
creer en ... - wierzyć w ...
creer en ti mismo - wierzyć w siebie,
insistir en ... - nalegać na ...
intervenir en ... algo - brać dział / uczestniczyć w ... czymś; interweniować w czymś; pośredniczyć w czymś;
intervenir en cualquier momento - interweniować na dowolnym etapie; intervenir en los mercados - interweniować na rynkach.
Określając położenie wewnątrz czegoś:
En España - w Hiszpanii.
En la habitación - W pokoju.
Przed środkami transportu:
En tren - pociągiem
Montar en bicicleta - wsiadać na rower / ** jechać rowerem
💥 Zastosowania hiszpańskiego przyimka „sobre”:
Określa lokalizację:
Coloca una pierna sobre el piso. - Połóż kolano na podłodze.
Una lluvia de astillas voló sobre el coche. - Deszcz odłamków spadł na samochód / 'deszcz drzazg przeleciał nad samochodem.
Może być przetłumaczony na język polski jako ‚na temat’, ‚o’:
Ésta es la primera edición de un libro sobre nuestra música popular. - To pierwsze wydanie książki na temat naszej muzyki popularnej.
Pelé presenta documental sobre su vida en Nueva York. - Pele prezentuje dokument 'o swoim życiu w Nowym Jorku. ('na temat swojego życia w Nowym Jorku).
Gdy mowa o czasie może być przetłumaczony jako ‚w przybliżeniu’, ‚około’:
Sobre las seis de la tarde volvimos al hotel. - Około szóstej po południu wróciliśmy do hotelu. / Około szóstej wieczorem dotarliśmy do hotelu.
Sobre 1940 el mercado de la ciencia ficción comenzó a subir de nuevo. - Około 1940 roku rynek science fiction zaczął ponownie rosnąć / zaczął ponownie wzrastać.
💥 Przyimek para określa:
❕ cel (He venido para ayudar - Przyszedłem, żeby pomóc)
❕ dopełnienie dalsze (Este jersey es para Juan - Ten sweter jest dla Juana)
❕ kierunek (Este tren va para Zaragoza - Ten pociąg jedzie do Zaragozy)
❕ moment w czasie (Necesito estas fotos para el lunes - Potrzebuje te zdjęcia na poniedziałek)
Zastosowania hiszpańskiego przyimka „para”:
Odpowiada znaczeniem i użyciem polskiemu przyimkowi ‚dla’:
Para mí esto es injusto. - To jest dla mnie niesprawiedliwe.
Este regalo es para ti. - Ten prezent jest dla ciebie.
Jest używany dla określenie przeznaczenia przedmiotu:
Es hecho para niños. - Jest stworzony dla dzieci.
Está hecho para. - Jest dla / jest stworzony do.
El poema fue escrito para su esposa. - Wiersz został napisany dla jego żony.
Określa cel (może być tłumaczony jako ‚do’):
Salimos para Londres. - Wyjeżdżamy do Londynu.
No voy para casa. - Nie idę do domu.
Czasem może być używany do porównań (tłumaczony jako ‚jak na’):
Para niño, es inteligente. - Jak na dziecko jest inteligentny.
Es caro para un papel. - Jest drogi jak na kawałek papieru / papier.
💥 Przyimek por określa:
❕ powód (Lo detuvieron por robar en un banco - Zatrzymali go, bo okradł bank)
❕ część dnia (Llega el lunes por la manana - Przyjeżdża w poniedziałek rano)
❕ metodę (Te lo mando por fax - Wysyłam ci to faksem)
❕ cenę (Lo compré por cinco mil pesetas - Kupiłem to za pięć tysięcy peset)
❕ wykonawcę czynności w stronie biernej ("Don Quijote" fue escrito por Cervantes - "Don Quijote" został napisany przez Cervantesa).
Zastosowania hiszpańskiego przyimka „por”:
Odpowiada znaczeniem i użyciem polskiemu przyimkowi ‚przez’:
Fue escrito por William Shakespeare. - To zostało napisane przez Williama Shakespearea.
Los tacos fueron comidos por los estudiantes. - Tacos zostały zjedzone przez uczniów.
Przyimek por określa przyczynę:
Trabajo aquí 'por el dinero. - Pracuję tu 'dla pieniędzy / 'z powodu, ze względu na pieniądze.
No podemos salir por la lluvia. - Nie możemy wyjść bo pada.
Jest używany do mówienia o cenach:
Compré el coche por $5.000 dólares. - Kupiłem samochód za 5.000 dolarów.
Vendí mi coche por muy poco dinero. - Sprzedałem mój samochód za bardzo małe pieniądze / niską cenę.
Jest używaniu do podania przybliżonej lokalizacji:
Pasaremos por San Francisco. - Przejedziemy przez San Francisco.
La escuela no está por aquí. - Szkoła nie jest nigdzie w pobliżu.
💥 Zastosowania hiszpańskiego przyimka „mediante”:
Po przetłumaczeniu hiszpańskiego przyimka mediante na polski przyimek ‚przez’, ‚poprzez’ nie powinno być większych problemów z jego użyciem:
Estamos por la erradicación de la pobreza mediante el desarrollo sostenible. - Jesteśmy za likwidacją / zwalczaniem ubóstwa poprzez zrównoważony rozwój. / Jesteśmy za eliminacją ubóstwa poprzez zrównoważony rozwój; za pomocą, przy pomocy zrównoważonego rozwoju.
Archivos de audio accedidos mediante un e-mail. - Pliki audio dostępne, przez (poprzez) konto e-mail.
Usted mejore su cuerpo y su cerebro mediante la fruta. - Pan/i ulepszy (usprawni) swoje ciało i umysł przez jedzenie owoców. (imperativo, 3 os l.p. mejorar). [popraw swoje ciało i mózg poprzez owoce]
💥 Zastosowania hiszpańskiego przyimka „tras”:
Nie jest to zbyt często używany przyimek, jednak jest na tyle prosty, że nie powinien sprawiać większych trudności po przetłumaczeniu na polski jako 'po':
‚Po’ - w odniesieniu do czasu:
Se degradó la libertad de prensa tras la elección. - Wolność prasy została ograniczona po wyborach. (Zdegradowało się / pogorszyła się wolność prasy po wyborach)
El restaurante se abre de nuevo tras ser cerrado. - Restauracja znów / ponownie się otworzy po zamknięciu.
‚Za’ - w odniesieniu do położenia:
Tras las puertas cerradas puede haber violencia. - za zamkniętymi drzwiami może być przemoc.
Necesita contraseña para participar en las conversaciones tras la pared de protección corporativa. - Konieczne jest hasło, aby uczestniczyć w rozmowach za firmowym firewallem.
Necesita contraseña para - potrzebuje hasła do / żeby ...
💥 Zastosowania hiszpańskiego przyimka „sin”:
Ten hiszpański przyimek można przetłumaczyć na język polski jako ‚bez’, Tak przetłumaczony przyimek sin nie powinien być trudny w użyciu:
Para el paciente sin esperanza, no existe futuro. - Dla pacjenta bez nadziei, przyszłość nie istnieje.
Nunca conduzco sin gafas. - Nigdy nie jeżdżę bez okularów.
💥 Zastosowania hiszpańskiego przyimka „contra”:
Ma użycie bardzo podobne do polskiego przyimka ‚przeciw', ,przeciwko’:
Todos están contra mí. - Wszyscy są przeciwko mnie.
No actúes contra las leyes. - Nie działaj przeciwko / wbrew prawu.
Jest używany z rzeczownikami oznaczającymi choroby (dolegliwości) i rzeczownikami oznaczającymi leki:
Medicina contra la gripe. - Lekarstwo przeciw grypie. / Lek na grypę.
Hierbas medicinales contra la hemorragia. - Zioła lecznicze przeciw krwawieniom. / Zioła lecznicze na krwawienie.
💥 Pamiętajmy. Większość przyimków prostych występuje też w przeróżnych utartych zwrotach. Przyimki złożone najczęściej da się przetłumaczyć na język polski dosłownie.
Istnieje również dużo czasowników, które mają przyporządkowane konkretne przyimki, i ucząc się ich (tych czasowników), najlepiej jest od razu zapamiętywać oba wyrazy, np.:
soñar con (marzyć o czymś),
pensar en (myśleć o czymś),
ir a (mieć zamiar, zamierzać coś zrobić).
* Info: http://e-hiszpanski.com/gramatyka/przyimki.html