Nauka hiszpańskiego - "trabalenguas", czyli łamacze językowe. Trabalenguas (trabar – wiązać, plątać; la lengua – język), czyli polskie łamacze językowe możemy spotkać w tradycji ustnej wielu krajów na całym świecie. Zwykle wykorzystuje się je w edukacji dzieci, ponieważ stanowią przyjemną i ciekawą formę nauki wymowy języka, zarówno ojczystego jak i obcego. Trabalenguas przekazywane są nie tylko w szkole przez nauczycieli, lecz często także przez rodziców czy dziadków, a więc z pokolenia na pokolenie.
Wiemy zatem, że łamacze językowe są dla nas bardzo pomocne, jednak czym tak naprawdę są?
Łamańce językowe to trudne zdania do wypowiedzenia. Trudność wynika z zagęszczenia dźwięków o podobnej, mylnej wymowie. Jest to tak zwana gra słów.
Łamańce powstały po to, aby wspomagać prawidłową wymowę u dzieci i dorosłych. Świetnie można się przy nich bawić. Każdy może z nich skorzystać. Uczą zapamiętywania i dobrej dykcji.
Zalety łamaczy językowych
Poza poprawą wymowy, trabalenguas niosą za sobą również szereg innych korzyści. Między innymi, wzbogacają słownictwo, rozwijają wyobraźnię, wspomagają czytanie ze zrozumieniem, a także poprzez swoją ciekawą strukturę powodują chęć ich zapamiętania. Łamańce językowe mają na celu sprawdzenie umiejętności płynnej wymowy i artykulacji.
Ponadto, ogromną zaletą trabalenguas jest fakt, iż jest to wspaniały sposób na naukę poprzez zabawę. Wyraźnie wywołują one śmiech wśród dzieci, dzięki swojej trudnej wymowie i często żartobliwej treści. Tak więc, są one przyjemnym zajęciem i powodują zadowalające zmiany u dziecka, niezależnie od tego, czy ma ono problemy językowe, czy nie.
Nauka hiszpańskiego - "trabalenguas" w praktyce
Oto kilka hiszpańskich łamaczy językowych, które zapewne sprawią trudność nie tylko dzieciom, ale również nam dorosłym. Poniżej znajdziesz kilkanaście łamańców językowych po hiszpańsku. Spróbuj odczytać. Poziom trudności jest zróżnicowany:
Cuando cuentes cuentos, cuenta cuántos cuentos cuentas; porque si no cuentas cuántos cuentos cuentas, nunca sabrás cuántos cuentos sabes contar.
🔊 Tłumaczenie: Kiedy opowiadasz historie, policz, ile historii opowiadasz; ponieważ jeśli nie policzysz, ile historii opowiadasz, nigdy nie dowiesz się, ile historii możesz opowiedzieć.
(czasownik contar oznacza zarówno „opowiadać” jak i „liczyć”).
Como poco coco como, poco coco compro.
🔊 Tłumaczenie: Jako że jem mało kokosa, mało go kupuję.
(como – ponieważ, jako że; ale również 1 os. l.poj. czasownika comer – jeść; coco – kokos; compro – 1. os. l. poj. czasownika comprar – kupować).
A Cuesta le cuesta subir la cuesta y en medio de la cuesta, Cuesta se acuesta.
🔊 Tłumaczenie: Cuesta ma kłopoty ze wspinaczką na wzgórze, a na środku wzgórza kładzie się Cuesta.
(costar algo a alguien – coś kogoś kosztuje, sprawia mu trudność; la cuesta – stok, wzgórze; acostarse – położyć się, kłaść się).
Hay suecos en Suiza y hay suizos en Suecia. Pero hay más suizos en Suiza que suizos en Suecia y más suecos en Suecia que suecos en Suiza.
🔊 Tłumaczenie: W Szwajcarii są Szwedzi, a w Szwecji są Szwajcarzy, ale w Szwajcarii jest więcej Szwajcarów niż w Szwecji i więcej Szwedów w Szwecji niż Szwedów w Szwajcarii.
(Suiza – Szwajcaria; suizo – Szwajcar; Suecia – Szwecja; sueco – Szwed).
Tres tristes tigres tragaban trigo en tres tristes trastos sentados tras un trigal.
🔊 Tłumaczenie: Trzy smutne tygrysy połykały pszenicę w trzech smutnych naczyniach, siedząc za polem pszenicy.
El perro de San Roque no tiene rabo porque Ramón Ramírez se lo ha robado.
🔊 Tłumaczenie: Pies San Roquego nie ma ogona, bo Ramon Ramirez go ukradł.
El perrito de Rita me irrita, dile a Rita que cambie el perrito por una perrita.
🔊 Tłumaczenie: Piesek Rity mnie irytuje, powiedz Ricie, żeby zamieniła pieska na suczkę.
Pancha plancha con cuatro planchas. ¿Con cuántas planchas plancha Pancha?
🔊 Tłumaczenie: Pancha prasuje czterema żelazkami. Iloma żelazkami prasuje Pancha?
Pablito clavó un clavito en la calva de un calvito.
🔊 Tłumaczenie: Pablito wbił gwoździk w łysinę łysiutkiego.
El que poco coco come, poco coco compra. Como poco coco como, poco coco compro.
🔊 Tłumaczenie: Ten co mało je kokosa, mało kokosa kupuje. Jako że mało kokosa jem, mało kokosa kupuję.
Este caricaturista me caricaturizó. ¿Caricaturizarías tú al caricaturista?
🔊 Tłumaczenie: Ten karykaturzysta mnie skarykaturował. Skarykaturowałbyś karykaturzystę?
¿Cómo quieres que te quiera si él que quiero que me quiera no me quiere como quiero que me quiera?
🔊 Tłumaczenie: Jak chcesz, żeby cię kochać, jeśli ten co chcę, żeby mnie kochał, mnie nie kocha jak ja chcę, żeby mnie kochał?
Poquito a poquito Paquito empaca poquitas copitas en pocos paquetes.
🔊 Tłumaczenie: Powolutku Paquito pakuje kilka kieliszeczków w kilka paczek.
¡Qué rápido ruedan las ruedas sobre los rieles del ferrocarril!
🔊 Tłumaczenie: Jak szybko toczą się koła po szynach kolejowych!
Me trajo Tajo tres trajes. Tres trajes me trajo Tajo.
🔊 Tłumaczenie: Tajo przyniósł mi trzy garnitury. Trzy garnitury przyniósł mi Tajo.
La bruja piruja tejió mi cojín, tejiendo tejidos viajó hasta el jardín, juntó tres lentejas en un cajetín, y se hizo una sopa con mi perejil.
🔊 Tłumaczenie: Frywolna czarownica zrobiła na drutach moją poduszkę, tkając tkaniny, dostała się aż ogrodu, zebrała trzy soczewice w pudełeczku i zrobiła sobie zupę z moją pietruszką.
El perro de mi primito no es un perro es un perrito. El primo de mi perrito no es un primo es un primito. Si pimientos come el perrito de mi primo, pimientitos come el perro de mi primito.
🔊 Tłumaczenie: Pies mojego kuzynka nie jest psem, tylko pieskiem. Kuzyn mojego pieska nie jest kuzynem, jest kuzynkiem. Jeśli papryki je piesek mojego kuzyna, papryczki je pies mojego kuzynka.
Pepe el pecas, pica pipas con un pico en el pipal. Pocas pipas, deja Pepe, pocas picas sin picar. Con el pico pica pipas, con el pico pica más. Pica pocas pipas, Pepe el pecas en el pipal.
🔊 Tłumaczenie: Pepe, ten piegowaty, podjada pestki słonecznika z dziobem w figowcu. Mało pestek słonecznika zostawił Pepe, mało porcji bez podjadania. Dziobem podjada pestki słonecznika, dziobem podjada więcej. Podjada mało pestek słonecznika, Pepe ten piegowaty w figowcu.
Le dijo la trucha al trucho, cometé mi cucurucho, y el trucho le dijo a la trucha: escucha, yo me voy a la ducha. Con el trucho yo no lucho, si vas a la ducha ponte capucha. Con capucha no me ducho, comeré tu cucurucho.
🔊 Tłumaczenie: Pstrągowa powiedziała do pstrąga, zjedz mój rożek, a pstrąg powiedział do pstrągowej, słuchaj, idę pod prysznic. Z pstrągiem ja nie walczę, jeśli idziesz pod prysznic załóż kaptur. Z kapturem prysznica nie biorę, zjem twój rożek.
El otorrinolaringólogo de Parangaricutirimícuaro se quiere desotorrinolangaparangaricutirimicuarizar. El desotorrinolaringaparangaricutimicuador que logre desotorrinolangaparangaricutirimucuarizarlo, buen desotorrinolaringaparangaricutimicuador será.
🔊 Tłumaczenie: Podpowiedź: el otorrinolaringólogo to nasz otorynolaryngolog, a Parangaricutirimícuaro to miasteczko w Meksyku. ¡Suerte!
Powyższe zdanie jest po hiszpańsku i tłumaczenie zdania to:
> Laryngolog z Parangaricutirimícuaro chce się wyleczyć z chrypki. Ten, kto zdoła go wyleczyć, będzie dobrym laryngologiem.
Tłumaczenie zdania na język polski, zachowując grę słów i żart językowy, mogłoby wyglądać następująco:
> Laryngolog z Parangaricutirimícuaro chce się odlaryngoparangaricutirimicuarować. Ten, kto zdoła go odlaryngoparangaricutirimicuarować, będzie dobrym odlaryngoparangaricutirimicuatorem.
Ta propozycja jest uproszczonym przekazaniem sensu zdania, ale aby zachować grę słów oryginału, należy użyć podobnego łamańca językowego w języku polskim. Jest to więc gra słów mająca na celu sprawienie trudności w wymowie, a nie rzeczywiste znaczenie.
Zdania jest znane jako łamacz języka, czyli zdanie trudne do wymówienia ze względu na dużą ilość powtarzających się głosek i sylab. W tym przypadku trudność sprawia nagromadzenie słów "otorrinolaringólogo" i "desotorrinolaringaparangaricutirimicuarizar".
Wyrażenie "desotorrinolangaparangaricutirimicuarizar" można przetłumaczyć na język polski jako "odotorynolaryngoparangaricutirimikaryzować". To również jest gra słów, która łączy termin "otorynolaryngologia" (dziedzina medycyny zajmująca się chorobami uszu, nosa i gardła) z nazwą miejscowości Parangaricutirimícuaro, dodając przedrostek "des-" oznaczający "od-". To słowo nie ma rzeczywistego znaczenia i jest wymyślone w celach zabawy językowej.
Zdanie to stało się popularne w krajach hiszpańskojęzycznych i jest często używane jako test wymowy lub sposób na rozweselenie ludzi.
_____________________________________________________
1. Tres tristes tigres comían trigo en tres tristes platos, sentados en un trigal.
Sentados en un trigal, en tres tristes platos, comían trigo tres tristes tigres.
Trzy smutne tygrysy jadły pszenicę z trzech smutnych talerzy, siedząc na polu pszenicznym.
Siedząc na polu pszenicznym, z trzech smutnych talerzy, jedli pszenicę trzej smutni tygrysy.
2. La bruja piruja tejió mi cojín, tejiendo tejidos viajó hasta el jardín,
juntó tres lentejas en un cajetín, y se hizo una sopa con mi perejil.
Czarownica Piruja utkała mi poduszkę, tkając tkaniny dotarła do ogrodu,
zebrała trzy soczewice w pudełku i zrobiła zupę z moją pietruszką.
3. Pablito clavó un clavito en la calva de un calvito. Un clavito clavó Pablito en la
calva de un calvito. ¿Qué clavito clavó Pablito?
Pablito wbił gwoździk w łysą głowę łysola. Gwoździk wbił Pablito w łysą głowę łysola.
Jaki gwoździk wbił Pablito?
4. Cuando cuentes cuentos, cuenta cuántos cuentos cuentas, porque si no
cuentas cuántos cuentos cuentas, nunca sabrás cuántos cuentos cuentas tú.
Kiedy opowiadasz historie, licz ile historii opowiadasz, bo jeśli nie liczysz ile historii opowiadasz, nigdy nie będziesz wiedział ile historii opowiadasz.
5. Pancha plancha con cuatro planchas. ¿Con cuántas planchas plancha Pancha?
Pancha prasuje czterema żelazkami. Iloma żelazkami prasuje Pancha?
6. El hipopótamo Hipo tiene hipo, ¿quién le quita el hipo al hipopótamo Hipo?
Hipopotam Hipo ma czkawkę, kto usunie /zabierze czkawkę hipopotamowi Hipo?
7. El mundo está contaminado ¿Quien lo descontaminará? El descontaminador
que lo descontamine buen descontaminador será.
Świat jest zanieczyszczony, kto go oczyści? Ten, kto go oczyści, będzie dobrym oczyszczaczem.
8. Compadre de la capa parda, no
compre usted mas capa parda, que el
que mucha capa parda compra,
mucha capa parda paga. Yo que
mucha capa parda compré, mucha
capa parda pagué.
Towarzyszu brązowej peleryny, nie kupuj
więcej brązowej peleryny, gdyż ten, kto
kupuje brązową pelerynę, płaci dużo za nią.
Kupiłem pełno brązowej peleryny i
zapłaciłem dużo za brązową pelerynę.
9. El arzobispo de Constantinopla se
quiere desarzobispoconstantinopolitanizar y
el arzobispo que lo desarzobispoconstantinopolitanice
buen desarzobispoconstantinopolitanizador será
Arcybiskup Konstantynopola chce zostać
biskupem i pozostać upolitycznionym, a
arcybiskup, który go rozwinie, zawsze będzie
dobrą demokracją.
10. ¿Cómo quieres que te quiera si el que
quiero que me quiera no me quiere
como quiero que me quiera?
Jak chcesz, żeby cię kochać, jeśli ten co chcę
żeby mnie kochał mnie nie kocha jak ja chcę,
żeby mnie kochał?
11. Cuando cuentes cuentos, cuenta
cuántos cuentos cuentas; porque si no
cuentas cuántos cuentos cuentas,
nunca sabrás cuántos cuentos sabes
contar
Kiedy opowiadasz opowiadania, licz ile
opowiadań opowiadasz; bo jeśli nie liczysz,
ile opowiadań będziesz opowiadać, nigdy nie
będziesz wiedzieć, ile masz opowiadań
12. Poquito a poquito Paquito empaca
poquitas copitas en pocos paquetes.
Krok po kroku, Paquito pakuje kilka
paczuszek w kilka paczek
13. Mi mamá me mima mucho
Moja mama bardzo mnie rozpieszcza
14. Tres tristes tigres tragaban trigo en un
trigal
Trzy smutne tygrysy jadły na polu pszenicę
15. Pancha plancha con cuatro planchas.
¿Con cuántas planchas plancha
Pancha?
Pancha prasuje czterema żelazkami. Iloma
żelazkami prasuje Plancha?