Los libros del alumno - książki ucznia
Da la mano a la madre - podaje rękę matce
Da la mano a la madre - podaje rękę matce
Da la mano al padre - podaje rękę ojcu
Mira la fotografía - ogląda (patrzy na) zdjęcie
Habla con Juan - rozmawia z Janem
W języku hiszpańskim nie istnieje deklinacja (odmiana przez przypadki) taka, jak w języku polskim, np.: koń, konia, koniowi, czy biały, białego itd. Zamiast zmiany końcówki w języku hiszpańskim stawia się przed danym wyrazem odpowiedni przyimek. W ten sposób powstają odpowiedniki przypadków (casos).
Dla wyrażenia dopełniacza (genitivo) używamy przyimka de, celownika (dativo) przyimka a.
Biernik (acusativo) w języku hiszpańskim jest taki sam jak mianownik (nominativo) i mówimy np.:
kto, co? la lámpara - lampa
kogo, co? la lámpara - lampę
Jeśli chodzi jednak o osoby, to są one poprzedzane w 4 przypadku przyimkiem a. Jest to tzw. biernik osobowy, który ma formę 3 przypadku. I tak:
kto, co? Juana, la madre, el padre - Joanna, matka, ojciec
kogo, co? a Juana, a la madre, al padre - Joannę, matkę, ojca
Czasowniki mirar i esperar rządzą się 4 przypadkiem (biernik).
Odmiana rzeczownika rodzaju żeńskiego
Liczba pojedyncza (el singular)
Mianownik (Nominativo) kto, co? la lámpara - lampa
Dopełniacz (Genitivo) kogo, czego? de la lámpara - lampy
Celownik (Dativo) komu, czemu? a la lámpara - lampie
* Biernik (Acusativo) kogo, co? la lámpara, veo la mesa, mira la fotografía - lampę, widzę stół, patrzy na zdjęcie
** Biernik (Acusativo) kogo, co? miro a la profesora, a la madre, a Juana - patrzę na nauczycielkę, matkę, Joannę
Narzędnik, (z) kim, (z) czym? con lámpara, hecho con máquina, con madre, trabajo con Juana, escribo con pluma - z lampą, wykonane maszyną, z maszyną, z matką, pracuję z Joanną, piszę piórem
Miejscownik, o kim, o czym? de una lámpara, hoy hablamos de una lámpara magnética sin interruptor, hablo de la reina de nieve - o lampie, dziś porozmawiamy o lampie magnetycznej bez włącznika, - mówię o królowej śniegu
Wołacz, ¡(oh) lámpara! - lampo!
Liczba mnoga (el plural)
Mianownik (Nominativo) kto, co? las lámparas - lampy
Dopełniacz (Genitivo) kogo, czego? de las lámparas - lamp
Celownik (Dativo) komu, czemu? a las lámparas - lampom
* Biernik (Acusativo) kogo, co? las lámparas - lampy
** Biernik (Acusativo) kogo, co? a las madres - matki
Narzędnik, (z) kim, (z) czym? con lámparas - z lampami
Miejscownik, o kim, o czym? de unas lámparas - o lampach
Odmiana rzeczownika rodzaju męskiego
Liczba pojedyncza (el singular)
Mianownik (Nominativo) kto, co? el perro - pies
Dopełniacz (Genitivo) kogo, czego? del perro - psa
Celownik (Dativo) komu, czemu? al perro - psu
* Biernik (Acusativo) kogo, co? miro el jardín, al perro - patrzę na gród, psa
** Biernik (Acusativo) kogo, co? miro al profesor, al padre - patrzę na nauczyciela, ojca
Narzędnik, (z) kim, (z) czym? hablo con Pedro, trabajo con Juan, habla con Juan - rozmawiam z Piotrem, pracuję z Janem, rozmawia z Janem
Miejscownik, o kim, o czym? hablamos del partido de fútbol - rozmawiamy o meczu piłki nożnej,
Liczba mnoga (el plural)
Mianownik (Nominativo) kto, co? los perros - psy
Dopełniacz (Genitivo) kogo, czego? de los perros - psów
Celownik (Dativo) komu, czemu? a los perros - psom
* Biernik (Acusativo) kogo, co? los perros, miro los jardines - psy, patrzę na ogrody
** Biernik (Acusativo) kogo, co? miro a los profesores - patrzę na nauczycieli
Narzędnik, (z) kim, (z) czym? hablo con profesores - rozmawiam z nauczycielami
Miejscownik, o kim, o czym? hablamos de negocios - rozmawiamy o interesach
Odmiana imion własnych i rzeczowników oznaczających osoby
Mianownik (Nominativo) kto, co? Juan, Juana, el padre, la madre
Dopełniacz (Genitivo) kogo, czego? de Juan, de Juana, del padre, de la madre
Celownik (Dativo) komu, czemu? a Juan, a Juana, al padre, a la madre
Biernik (Acusativo) kogo, co? a Juan, a Juana, al padre, a la madre
Narzędnik, z kim? con Juan, con Juana, hablo con Pedro, con padre, con madre
Miejscownik, o kim? hablamos de Juan, de Juana, hablo del padre, hablo de la madre
W funkcji wołacza występuje w języku hiszpańskim nominativo bez rodzajnika ¡lámpara! lampo!
* Biernik nieosobowy (kogo?) co? występuje bez przyimka - Miro el jardín. Patrzę na ogród.
** Przyimek a wyraża biernik osobowy kogo? Tutaj przyimek a stosuje się, gdy rzeczownik w bierniku oznacza osobę. Miro al profesor. Patrzę na nauczyciela. / Miro a la profesora. Patrzę na nauczycielkę.
Uwaga:
de + el - del perro
a + el - al perro
Podobnie jak przyimek a również przyimek de stojący przed rodzajnikiem określonym rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej łączy się z tym rodzajnikiem, przykład wyżej - al, del - czyli, przyimek de z rodzajnikiem el tworzy rodzajnik ściągnięty del (de+el), a przyimek a z rodzajnikiem el tworzy rodzajnik ściągnięty al (a+el). Z pozostałymi rodzajnikami przyimki nie tworzą form ściągniętych.
Popatrzmy na przykłady:
G. | Los libros del alumno - książki ucznia
D. | Da la mano a la madre - podaje rękę matce
D. | Da la mano a la madre - podaje rękę matce
D. | Da la mano al padre - podaje rękę ojcu
A. | Mira la fotografía - ogląda (patrzy na) zdjęcie
N. | Habla con Juan - rozmawia z Janem
Przyimki (mogą być wyjątki):
De (dopełniacz, kogo, czego?): el libro de Pedro - książka Piotra / es el libro del profesor - to jest książka nauczyciela / es el libro de la profesora - to jest książka nauczycielki.
A (celownik, komu, czemu?): enseño la casa a Pedro - pokazuję dom Piotrowi / enseño la casa al amigo - pokazuję dom przyjacielowi / enseño la casa a la amiga - pokazuję dom przyjaciółce.
A (biernik, kogo, co? widzę). Do osób i zwierząt: veo a Pedro - widzę Piotra / veo al hombre - widzę mężczyznę / veo a la mujer - widzę kobietę / veo al gato - widzę kota / veo a los hombres - widzę mężczyzn / veo a las mujeres - widzę kobiety.
W przypadku abstrakcji, rzeczy, przedmiotów przyimek a gubi się, jest bez a: veo la mesa - widzę stół / veo el libro - widzę książkę / veo la casa - widzę dom / veo los libros - widzę książki / veo las casas - widzę domy.
Con (narzędnik, z kim, z czym?). Przyimek con - ,,z": hablo con Pedro - rozmawiam z Piotrem / trabajo con Ana - pracuję z Anną / escribo con pluma; escribo con bolígrafo - piszę piórem; długopisem.
Con (czym), np. dibujar con lápiz - rysować ołówkiem. El método de dibujar con lápices de colores - metoda rysowania kredkami, 🖍 dibujas con lápiz - rysujesz ołówkiem.
Pagar con tarjeta - płacić kartą. Google Pay es una nueva manera de pagar con tu tarjeta Visa - Google Pay to nowy sposób płacenia twoją kartą Visa. ¿Cómo se paga con la tarjeta? - Jak płaci się kartą?
Pagar con el móvil, ¿sabes cómo hacerlo? - Płacenie telefonem, wiesz jak to zrobić?
¿Cómo pagar con el móvil? Para pagar con el móvil debes seguir estos 6 pasos: - tener un móvil con chip NFC y tenerlo activado. - Jak płacić telefonem komórkowym? Aby zapłacić telefonem komórkowym, powinieneś wykonać te 6 kroków: posiadanie telefonu komórkowego z chipem NFC i mieć go aktywowany.
Con - w znaczeniu ,,o" (o kim, o czym?): sueño con Pedro - marzę o Piotrze / sueño con Ana - marzę o Annie. Soñar - czasownik marzyć czyli soñar con - marzyć o...
En w znaczeniu ,,o" z czasownikiem pensar - myśleć (pensar + en): pienso en Pedro - myślę o Piotrze.
De w znaczeniu ,,o kim", ,,o czym": hablo de la bruja - mówię o czarownicy / el libro trata de la historia - książka mówi o historii.
De - de mejor - lepszej, de mayor - najwyższej, de buena - lepszej. Np. De mejor calidad empaste - lepszej jakości plomba (stomatologiczna).
Sobre w znaczeniu ,,o": hablo sobre la madre - rozmawiam o matce.
Czasownik hablar de (sobre) algo / alguien - mówić (rozmawiać) o czymś /o kimś.
Sobre, en - używamy w znaczeniu ,,na czymś", ,,na kimś": sobre la mesa - na stole / en la cama - na łóżku.
A pamiętasz deklinację w języku polskim? https://www.popolskupopolsce.edu.pl/pogotowie-jezykowe
