¡Hola a todos! Marzycie o podróży do słonecznej Hiszpanii i chcecie bez problemu porozumiewać się z lokalnymi mieszkańcami? W dzisiejszej lekcji weźmiemy na warsztat absolutne podstawy, które uratują Was w niejednej wakacyjnej sytuacji. Rozbroimy odwieczny dylemat pomiędzy hay a estar, okiełznamy hiszpańskie rodzajniki oraz kolory, a także odkryjemy, czym są tajemnicze słówka al i del. Na koniec sprawdzicie swoje siły w wyjątkowym quizie „El reto hispano” – gotowi na hiszpańskie wyzwanie?
.................
HAY, ESTAR, rodzajniki i kolory
¡Hola a todos! Dziś przedstawię kilka zagadnień, które przydadzą się Wam w przyszłości będąc w podróży do Hiszpanii, a mianowicie dowiemy się z tej lekcji: kiedy używamy hay, a kiedy estar, jak działają hiszpańskie rodzajniki, jak zgadzają się kolory z rzeczownikami i czym są tajemnicze al i del. Na końcu poćwiczycie to wszystko w quizie „El reto hispano”.
1. HAY — „jest, znajduje się”
HAY pochodzi od czasownika haber. Używamy go, gdy mówimy, że coś istnieje albo pytamy o liczbę osób lub rzeczy. HAY nigdy się nie odmienia — ta sama forma dla liczby pojedynczej i mnogiej.
¿Qué hay en la mesa?
Co jest na stole?
En la mesa hay unos bolígrafos.
Na stole są (jakieś) długopisy.
¿Cuántos alumnos hay en la clase?
Ilu uczniów jest w klasie?
En mi colegio hay veintisiete profesores.
W mojej szkole jest dwudziestu siedmiu nauczycieli.
2. ESTAR — „znajdować się, być”
ESTAR odmienia się przez osoby (estoy, estás, está, estamos, estáis, están) i używamy go, gdy mówimy o położeniu konkretnej, znanej rzeczy albo o stanach przejściowych.
Mi cuaderno está en mi mochila.
Mój zeszyt jest (znajduje się) w plecaku.
Mis libros están en el armario.
Moje książki są w szafie.
Estoy cansado.
Jestem zmęczony.
HAY czy ESTAR? Szybkie porównanie
| HAY | ESTÁ / ESTÁN |
|---|---|
| coś nieokreślonego, nieznanego wcześniej | coś konkretnego, o czym już wiemy |
| pytamy o liczbę / istnienie | mówimy, gdzie dokładnie coś się znajduje |
| En la mesa hay dos cuadernos. | Mi cuaderno está en la mesa. |
3. Rodzajniki: un/una/unos/unas i el/la/los/las
Rodzajnik nieokreślony (un, una, unos, unas) stawiamy przy rzeczy, o której mówimy po raz pierwszy — często razem z hay. Rodzajnik określony (el, la, los, las) stawiamy, gdy mówimy o czymś konkretnym, już znanym.
En el aula hay una pizarra.
W klasie jest (jakaś) tablica. — pierwszy raz o niej mówimy
La pizarra es blanca y grande.
Ta tablica jest biała i duża. — już wiemy, o którą tablicę chodzi
4. Kolory — zgodność z rzeczownikiem
Przymiotniki koloru zgadzają się w rodzaju i liczbie z rzeczownikiem, który opisują (np. rojo → roja, rojos, rojas).
Tengo cuatro lápices verdes.
Mam cztery zielone ołówki.
La mochila es azul.
Plecak jest niebieski.
Uwaga na pułapkę: gdy mówimy „de color + kolor”, przymiotnik koloru zostaje w rodzaju męskim, bo odnosi się do słowa el color, a nie do rzeczownika.
La puerta es de color blanco.
Drzwi są koloru białego. (nie „blanca”, bo chodzi o „el color”)
La puerta es blanca.
Drzwi są białe. (tu już zgadza się z „la puerta”)
5. A + EL = AL, DE + EL = DEL
Kiedy przyimek a lub de spotyka rodzajnik el, zawsze łączą się w jedno słowo: al lub del. Nie mówimy nigdy „a el” ani „de el”.
La guitarra está al lado del ordenador.
Gitara jest obok komputera.
¡A practicar!
To wszystko przyda się w quizie „El reto hispano” — wybierzcie kategorię i liczbę punktów, i sprawdźcie, ile już umiecie przed kartkówką. ¡Buena suerte!
......................