Poniżej odmiana czasownika ser (być) w czasie przeszłym dokonanym Pretérito perfecto simple (Pretérito Indefinido).
Pamiętajmy, że w tym czasie ser (być) odmienia się identycznie jak czasownik ir (iść/jechać). To, o który czasownik chodzi, wynika zawsze z kontekstu zdania.
| Osoba | Forma |
|---|---|
| yo (ja) | fui |
| tú (ty) | fuiste |
| él / ella / usted (on/ona/pan/pani) | fue |
| nosotros / nosotras (my) | fuimos |
| vosotros / vosotras (wy) | fuisteis |
| ellos / ellas / ustedes (oni/one/państwo) | fueron |
Przykłady:
- Yo fui profesor durante diez años. (Byłem nauczycielem przez dziesięć lat).
- La fiesta fue muy divertida. (Impreza była bardzo dobra/udana).
- Ellos fueron los ganadores. (Oni byli zwycięzcami).
W przypadku odmiany ser w czasie Pretérito Indefinido mamy do czynienia z czasownikiem całkowicie nieregularnym, co oznacza, że klasyczny podział na temat i końcówkę tutaj nie istnieje. Formy fui, fuiste, fue... trzeba po prostu zapamiętać jako gotowe bloki, ponieważ nie da się ich "zbudować" za pomocą standardowych zasad gramatycznych.
Jak odróżnić ser od ir w konkretnych zdaniach? Oto trzy proste zasady, które pomogą Ci je rozpoznać:
1. Przyimek "a" (Kierunek)
Jeśli po czasowniku widnieje przyimek a (do), prawie na pewno mamy do czynienia z czasownikiem ir.
- Fui a Madryt. → Pojechałem do Madrytu. (ir)
- Fuimos a la playa. → Poszliśmy na plażę. (ir)
2. Przymiotniki i Rzeczowniki (Opis)
Jeśli po czasowniku następuje przymiotnik (opisujący cechę) lub rzeczownik (określający zawód/rolę), chodzi o czasownik ser.
- La película fue aburrida. → Film był nudny. (ser)
- Ella fue mi jefa. → Ona była moją szefową. (ser)
- Fuiste muy amable. → Byłeś bardzo uprzejmy. (ser)
3. Okoliczniki sposobu
Jeśli pojawia się słówko określające, "jak" coś przebiegło (np. bien – dobrze, mal – źle), zazwyczaj chodzi o ser w znaczeniu "wydarzenie było jakieś".
- El examen fue muy difícil. → Egzamin był bardzo trudny. (ser)
- Todo fue de maravilla. → Wszystko było (poszło) cudownie. (ser)
Szybkie porównanie w tabeli
| Przykład | Czasownik | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Fui a la tienda. | ir | Bo jest kierunek (poszedłem do sklepu). |
| Fui el primero. | ser | Bo jest określenie osoby (byłem pierwszy). |
| Fue un desastre. | ser | Bo opisujemy sytuację (to była katastrofa). |
| Fue a Francia. | ir | Bo jest cel podróży (pojechał do Francji). |
Wskazówka: Jeśli możesz zastąpić formę słowem "pojechałem/poszedłem" i zdanie ma sens – to jest to ir. Jeśli pasuje "byłem" – to ser.
Biografia Krzysztofa Kolumba – Pretérito Indefinido
Cristóbal Colón nació en Génova (Italia) en 1451.
Krzysztof Kolumb urodził się w Genui (Włochy) w 1451 roku.
Sus padres fueron Doménico Colombo y Susana Fontanarrosa.
Jego rodzicami byli Doménico Colombo i Susana Fontanarrosa.
Desde muy pequeño sintió afición por la vida marina y en su juventud trabajó en la navegación mercante.
Od małego czuł zamiłowanie do życia morskiego i w młodości pracował w żegludze handlowej.
En la década de 1470 llegó a Portugal donde se casó y tuvo un hijo llamado Diego.
W latach 70. XV wieku przybył do Portugalii, gdzie ożenił się i miał syna o imieniu Diego.
En este país se incorporó a diversas expediciones.
W tym kraju przyłączył się do różnych wypraw.
Aquí también inventó el proyecto de buscar una ruta marítima.
Tam również opracował projekt poszukiwania morskiej drogi.
Al no conseguir el apoyo fue a España donde después recibió la ayuda de la reina Isabel.
Nie uzyskawszy poparcia, udał się do Hiszpanii, gdzie otrzymał pomoc królowej Izabeli.
Pocztówka z podróży – Pretérito Indefinido
El primer día fuimos a Tikal.
Pierwszego dnia pojechaliśmy do Tikal.
Cuando llegamos al hotel vimos tucanes.
Kiedy przyjechaliśmy do hotelu, zobaczyliśmy tukany.
El segundo día tomamos un bus hasta Copán.
Drugiego dnia pojechaliśmy autobusem do Copán.
Después pasamos tres días en las playas.
Później spędziliśmy trzy dni na plażach.