¿Qué tiempo hace hoy? | jaka pogoda jest dziś?

EL TIEMPO ATMOSFÉRICO EN ESPAÑOL | Jak pytać o pogodę po hiszpańsku? ¿Qué tiempo hace hoy? - jaka jest dziś pogoda?

Pogoda, czyli el tiempo. Kiedy o niej mowa, możliwości jest zadziwiająco sporo, gdyż w języku hiszpańskim można użyć nawet trzech czasowników przy opisie warunków atmosferycznych. Jak się w tym odnaleźć? Ta lekcja to wyjaśni, ale wszystko po kolei. 

Pierwszą rzeczą, którą musimy wiedzieć jest to, jak właściwie powiedzieć "pogoda". Istnieją na to dwa główne słowa:

🌂 el clima;
 ⛅ el tiempo.

 "el tiempo" - znaczy "czas" czyli el tiempo może być używane do określania czasu, a także do opisywania pogody. "El clima" może być użyte do opisania zarówno pogody, ale także klimatu. 

Różnica pomiędzy nimi może być zauważona na podstawie tego, czy używamy czasownika ser czy estar. Na przykład, mówiąc "el clima en Costa Rica es bueno" oznacza, że klimat na Costa Rica jest tam dobry przez cały rok. Powiedzenie "el clima de hoy está feo" oznacza, że dzisiejsza pogoda nie jest zbyt dobra, albo gdy pytamy ¿Cómo está el clima? mamy na myśli - jaka jest pogoda? 

Pogoda po hiszpańsku nie “jest”, a “robi”. Dlaczego tak jest? 

Otóż pogoda po hiszpańsku to el tiempo – tak samo jak czas. Jak więc rozpoznać, kiedy jest mowa właśnie o pogodzie a kiedy o czasie? 

Pamiętajmy, że z pogodą el tiempo zawsze wiąże się czasownik hacer (robić). Po hiszpańsku pogoda nie jest, tylko “robi”. Kiedy mówimy już o czasie el tiempo, łączy się on zazwyczaj z czasownikami ser lub tener. Typowe zdania, w których mówimy o pogodzie to:

¿Hace buen tiempo? - Jest ładna pogoda?
¿Qué tiempo hace? - Jaka jest pogoda?
Hace buen tiempo. - Jest ładna pogoda.
Hace mal tiempo. - Jest brzydka pogoda.
¡Qué buen tiempo hace! - Ale jest ładna pogoda!
Hace bueno - Jest ładnie. 
Hace malo - Jest brzydko.

Czasownik hacer łączy się nie tylko ze słowem tiempo. Tworzy wiele innych wyrażeń związanych z pogodą:

Hace sol. - Świeci słońce.
Hace viento. - Wieje wiatr.
Hace calor. - Jest gorąco.
Hace frío. - Jest zimno.
Hace un buen día. Jest ładny dzień.
Hace un mal día. - Jest brzydki dzień.
Hace un día de perros. - Jest pogoda pod psem.
Hace un día ventoso - Jest wietrzny dzień
Hace un día lluvioso - Jest deszczowy dzień

👉Zauważmy, że w powyższych zdaniach czasownik hacer” łączy się z rzeczownikiem.

Mówienie o pogodzie po hiszpańsku z czasownikiem hacer - robić. Za pomocą słówek wymienionych tutaj w lekcji możemy opisać pogodę. Jak zostało wyżej zaznaczone, w tym celu posługujemy się zazwyczaj czasownikiem hacer, czyli po polsku robić. Zwróćcie uwagę, że mówiąc o pogodzie po hiszpańsku w większości przypadków użyjemy czasownika hacerrobić. Czyli hace fresco będzie dosłownie znaczyć „robi chłodno”. Brzmi dość osobliwie. Oto przykłady:

Hace frío Jest zimno
Hace mucho frío - Jest bardzo zimno
Hace fresco – Jest chłodno (chłodno, rześko, rześkie orzeźwiające chłodne powietrze, rześka pogoda, dzień)
Hace bochorno - Jest upalnie / skwar 
Hace calor Jest gorąco; ciepło
Hace sol Jest słonecznie / świeci słońce
Hace vientoJest wietrznie / wieje wiatr
Hace buen tiempoJest ładna pogoda
Hace mal tiempo Jest brzydka pogoda
Hace 15\quince gradosJest 15\piętnaście stopni
Hace diez grados bajo cero - Jest dziesięć stopni poniżej zera
Hace buen día - Jest ładny dzień 
Hace mal día - Jest brzydki dzień

Możemy również użyć zwrotu: ¿Qué día hace?

¿Qué día hace? - Jaki jest dzień?
Hace mal día. - Jest brzydki dzień.
 
A kiedy używamy “jest” czyli "estar"

Mówienie o pogodzie po hiszpańsku z czasownikiem estarbyć. Mówiąc o pogodzie, nie unikniemy czasownika "estar" - “być”. Używamy go (estar) razem z przymiotnikiem. 👇

A że pogoda jest zmienna, używany jet czasownik “estar” (w odróżnieniu od drugiego być, czyli “ser”, a jak wiemy, po hiszpańsku mamy trzy czasowniki, które mówią o byciu). Spójrzmy na przykłady:

Está soleado - jest słonecznie
Está nublado - jest pochmurnie
(El cielo) está nublado - niebo jest zachmurzone
Está despejado. - jest czyste, bezchmurne (cielo despejado - bezchmurne niebo)
(El cielo) está despejado - niebo jest bezchmurne / el cielo despejado - czyste niebo

Tym drugim czasownikiem, na który możemy się często natknąć, jest estar, który oznacza być. Odnosi się on raczej do stanów przejściowych, które dzieją się w danej chwili, jak np.:

Está nevandoPada śnieg
Está lloviendoPada deszcz
Está tormentosoJest burzowo
Está nublado Jest pochmurnie
Estamos a 25 grados Jest 25 stopni
Estamos a 3 grados bajo cero - jest -3 stopni / jest 3 stopnie poniżej zera
Estamos a 3 grados sobre cero - jest +3 stopni / jest 3 stopnie powyżej zera

Natomiast każdy z opadów ma swój własny czasownik: 👇

llover padać deszczem (deszczować)
nevar padać śniegiem (śnieżyć)
granizarpadać gradem

llueve pada deszcz
En Bilbao llueve mucho - W Bilbao dużo pada (ogólnie)
nieva pada śnieg
En los pirineos nieva mucho - W Pirenejach pada dużo śniegu
graniza pada grad
está granizando - pada grad (w tym momencie)
relampaguea błyska się (wymowa: relampagea)
truenagrzmi
está tronando - grzmi (w tym momencie)
sopla el viento  - wieje wiatr

¿Truena y relampaguea? Cómo protegerte de una tormenta eléctrica: ⤵ https://www.vidaysalud.com/truena-y-relampaguea-como-protegerte-de-una-tormenta-electrica/

A kiedy używamy ich w zdaniach, odmieniamy je odpowiednio do sytuacji. Zawsze w trzeciej osobie liczby pojedynczej (czyli tak jak él, ella, usted). Pamiętajmy też, że w czasie teraźniejszym presente czasowniki llover i nevar są nieregularne. W llover "o" zmienia się na "ue" → llueve, natomiast w nevar "e" zmienia się na "ie" →  nieva.

está lloviendo w tej chwili pada deszcz
en la montaña nieva mucho w górach pada dużo śniegu
mañana granizarájutro będzie padać grad

W komunikacji z Hiszpanami można też usłyszeć czasownik hay, który występuje w stwierdzeniach typu:

Hay viento jest wietrznie / jest wiatr
Hay nieblajest mgliście
Hay niebla jest mgła
Hay mucha niebla - jest duża mgła
Hay nubessą chmury
Hay nubes - jest pochmurnie /są chmury
Hay muchas nubes - jest dużo chmur, jest bardzo pochmurnie
Hay tormenta jest burza
Hay rayos y truenos - są błyskawice i grzmoty
Hay humedad en el aire - jest wilgoć w powietrzu
Hay mucha lluvia - jest dużo deszczu, opadów
Hay heladas - są przymrozki

Podsumowując temat ¿Qué tiempo hace? – jaka jest pogoda?, wiedzmy, że w zależności od tego co chcemy powiedzieć, możemy użyć konstrukcji z czasownikiem hacer - robić, z czasownikiem estarbyć oraz z czasownikiem haber - być czyli forma w 3 osobie liczby pojedynczej- HAY - forma ta jest przez nas używana po to, by opisać, że coś po prostu istnieje (hay, había, hubo, habrá)


Las estaciones del añopory roku

la primavera wiosna
el verano lato
el otoño jesień
el inviernozima.

Jeśli chcemy powiedzieć, że coś zadziało się np. wiosną lub latem, zamiast rodzajnika musimy wstawić / użyć przyimek en:

en primavera wiosną, na wiosnę
en veranolatem
en otoñojesienią
en invierno zimą

Describir el tiempo opisywanie pogody | El tiempopogoda

Jak odpowiedzieć na pytanie o pogodę: ¿Qué tiempo hace? Poniżej najważniejsze rzeczowniki związane z pogodą:

el solsłońce
la nubechmura
la lluviadeszcz
el trueno grzmot
el rayobłyskawica
la tormentaburza
el arco iris / arcoíris – tęcza
la nieveśnieg
la escarcha szron
la niebla mgła
el granizograd
el grado stopień
la temperatura temperatura

Do opisu pogody lista przymiotników:

frío zimny
calor gorący; ciepły
nubladozachmurzony
ventoso wietrzny
niebla mglisty
húmedowilgotny
frescochłodny
cálido ciepły


Jak ćwiczyć słówka związane z pogodą po hiszpańsku?

Najlepszym sposobem na zapamiętanie słownictwa związanego z opisywaniem pogody po hiszpańsku jest codzienne opisywanie tego co dzieje się za oknem i zapisywanie tego na kartce. Po pewnym czasie zapisywanie na kartce nie będzie już koniczne, a my automatycznie w głowie będziemy do siebie mówić jaka jest pogoda po hiszpańsku.

Drugim sprawdzonym sposobem na skuteczniejsze zapamiętywanie jest uczenie się za pomocą obrazków, szczególnie jeśli jesteś typem wzrokowca. Wystarczy, że do ikonki symbolizującej warunki meteorologiczne przypiszesz hiszpańskie zdanie, a każdy taki symbol wydrukujesz lub narysujesz na oddzielnej karteczce. Dajmy na to, pod chmurą umieszczasz słowa Está nublado, a pod obrazkiem ze słońcem wpisujesz zdanie Hace sol.

Własnoręcznie przygotowane fiszki przydadzą się również przy powtórkach i okażą się dużo ciekawsze od tradycyjnych notatek. Codziennie wybieraj obrazek, który najlepiej oddaje to, co dzieje się za oknem. Co ważne, opisuj pogodę własnymi słowami, zanim zobaczysz odpowiedź na karteczce. 



 














Na podstawie:

https://www.profi-lingua.pl/blog/hiszpanskie-slownictwo-zwiazane-z-porami-roku-i-pogoda
https://www.serioiberio.pl/pogoda-po-hiszpansku/
https://rapid4u.pl/pogoda-po-hiszpansku-dla-poczatkujacych/
http://www.curso.pl/index.php?p=2_135
http://www.hiszpanski.slowka.pl/test_wpisywanie_new.php?id=25&id_materialu=80