Kiedy patrzymy na miasto, często wydaje nam się, że zawsze wyglądało tak samo, i nie zawsze jesteśmy świadomi, że ono nieustannie rośnie i się zmienia. Miasta przekształcają się nieustannie, dostosowując się do potrzeb społeczeństwa.
Ten film, „Antes y ahora” (Dawniej i dziś), zabiera nas w nostalgiczną podróż w czasie, pokazując, jak głębokie były zmiany, które zaszły w naszym otoczeniu od początku XX wieku. Zobaczymy, jak stare domy są wyburzane i zastępowane nowoczesnymi konstrukcjami, dużymi placami, szerokimi alejami, mostami czy tunelami dla środków transportu. Zmiany te zatarły w naszej pamięci to, jak miasto wyglądało lata temu.
W nagraniu Miasto wczoraj i dziś. Transformacja, o której zapomnieliśmy odkrywamy fascynujące kontrasty:
• Ewolucja Transportu: Dowiemy się, że na ulicy Aragón pociąg parowy, którego hałas i dym przeszkadzały mieszkańcom, został zastąpiony pociągiem poruszającym się pod ziemią, podczas gdy pojazdy jeżdżą po wierzchu. Zobaczymy również, jak stacja kolejowa na Paseo de Gracia, kiedyś naziemna, stała się podziemna, po tym jak lata temu pociągi parowe przestały kursować. Zobaczymy także, jak tramwaj, który jeździł przed pewnym pięknym domem w 1925 roku, został zastąpiony przez autobus.
• Życie Codzienne i Natura: Uświadomimy sobie, że w 1920 roku rybacy pracowali na plaży w Barcelonie, podczas gdy obecnie ludzie cieszą się plażą przez cały rok. Zobaczymy również, że w 1910 roku, kiedy wynaleziono pociąg elektryczny, na Las Ramblas można było spotkać stada kóz, podczas gdy dziś jedynymi zwierzętami, które tam krążą, są zwierzęta domowe sprzedawane w kioskach.
• Ochrona i Utrata Historii: Choć miasto nieustannie się transformuje, a niektóre budynki, jak Pałac Sztuk Pięknych (zbudowany w 1888), zostały zburzone (w 1940), czasem udaje się zachować pamięć historyczną, na przykład poprzez pozostawienie starego komina dawnej fabryki, która teraz służy jako biblioteka uniwersytecka.
Choć zmiany nie zawsze są na lepsze, film ten udowadnia, że miasto jest żywym organizmem, który ciągle się przekształca. Zastanówmy się, jak miasto będzie wyglądało za 80 lat, i zobaczmy, jak ogromna transformacja zaszła od momentu, gdy La Sagrada Familia zaczęła być budowana na pustym polu pod koniec XIX wieku.
| Cuando vemos una ciudad nos puede parecer que siempre ha sido así... | Kiedy patrzymy na jakieś miasto, może nam się wydawać, że zawsze wyglądało właśnie tak... |
| y no somos conscientes de que está creciendo y cambiando constantemente. | i nie zdajemy sobie sprawy, że ono bezustannie rośnie i się zmienia. |
| Las casas viejas se van derribando y continuamente se van sustituyendo por nuevas construcciones: | Stare domy są wyburzane i nieustannie zastępowane nowymi konstrukcjami: |
| edificios modernos, grandes plazas, amplias avenidas, puentes o túneles... | nowoczesnymi budynkami, dużymi placami, szerokimi alejami, mostami albo tunelami… |
| Si vemos fotos de principios del siglo XX, nos daremos cuenta de que estos cambios... | Jeśli zobaczymy zdjęcia z początku XX wieku, uświadomimy sobie, że te zmiany... |
| han sido más profundos de lo que pensamos y nos sorprenderemos enormemente... | były głębsze, niż nam się wydaje i ogromnie nas zdziwią... |
| Cuando la Sagrada Familia empezó a construirse a finales del siglo XIX... | Kiedy zaczęto budować Sagradę Familię pod koniec XIX wieku... |
| no tenía edificios alrededor, sólo campo. | nie było wokół niej budynków, tylko pola. |
| En 1906 era así. Todavía siguen construyéndola... | W 1906 roku wyglądała tak. Wciąż ją budują... |
| aunque ahora falta menos para terminar. | choć teraz do zakończenia zostało już mniej. |
| En este lugar de Las Ramblas ahora hay un hotel y una tienda de fotos. | W tym miejscu na La Rambla znajduje się teraz hotel i sklep fotograficzny. |
| Sin embargo, en 1910 aquí había una tienda de aceite. | Jednak w 1910 roku była tu oliwiarnia, sklep z oliwą. |
| Antes el tren de vapor pasaba por en medio de la calle Aragón. | Dawniej pociąg parowy przejeżdżał przez środek ulicy Aragón. |
| El humo y el ruido del tren molestaban mucho a los vecinos. | Dym i hałas bardzo przeszkadzały mieszkańcom. |
| Ahora el tren sigue pasando por el mismo sitio... | Teraz pociąg nadal jedzie tym samym torem… |
| sin embargo lo hace por un túnel y los vehículos circulan por encima. | jednak robi to w tunelu, a samochody jeżdżą górą. |
| En 1920 los pescadores trabajaban en la playa de Barcelona... | W 1920 roku rybacy pracowali na plaży Barcelony... |
| y había barcas de pesca en la arena. | i na piasku stały łodzie rybackie. |
| En la actualidad no vemos pescadores... | Obecnie nie widzimy rybaków… |
| sino gente que disfruta de la playa durante todos los meses del año. | lecz ludzi korzystających z plaży przez cały rok. |
| La ciudad se transforma constantemente y se va adaptando... | Miasto nieustannie się przekształca i dostosowuje... |
| a las necesidades que en cada momento tiene la sociedad. | do potrzeb społeczeństwa w każdej epoce. |
| Muchos cambios han borrado de nuestra memoria cómo era la ciudad hace años. | Wiele zmian wymazało z pamięci, jak wyglądało miasto kiedyś. |
| Por el contrario, en otras ocasiones se prefiere conservar el recuerdo de la historia. | Z drugiej strony czasem chce się zachować pamięć o historii. |
| Y la ciudad sigue creciendo y el paisaje sigue transformándose... | I miasto wciąż rośnie, a krajobraz nadal się zmienia... |
| ¿Cómo será la ciudad dentro de 80 años? | Jakie będzie miasto za 80 lat? |
| Tal vez cambie mucho y entonces espero que alguien vuelva a hacer un vídeo como éste. | Być może zmieni się bardzo i wtedy mam nadzieję, że ktoś znów nagra taki film jak ten. |
📌 Słowniczek (20 słów i wyrażeń)
| 🇪🇸 | 🇵🇱 |
|---|---|
| derribar | burzyć, wyburzać |
| sustituir | zastępować |
| edificios modernos | nowoczesne budynki |
| plazas | place |
| avenidas | aleje |
| medios de transporte | środki transportu |
| profundo | głęboki |
| entorno | otoczenie |
| campos | pola |
| estación | stacja kolejowa |
| subterráneo | podziemny |
| rebaño | stado |
| animales de granja | zwierzęta gospodarskie |
| barca de pesca | łódź rybacka |
| puerto comercial | port handlowy |
| crucero turístico | wycieczkowiec |
| conservar | zachować |
| chimenea industrial | komin przemysłowy |
| fuente | fontanna |
| tráfico | ruch drogowy |
El humo y el ruido del tren molestaban mucho a los vecinos. Dym i hałas pociągu bardzo przeszkadzały mieszkańcom
Los vecinos se molestaban con el ruido. Mieszkańcy denerwowali się hałasem.
📌 Źródło
Transkrypcja i treść na podstawie filmu:
🔗 https://youtu.be/56glDGiydaI?si=EfYBXyFfwAXWi-sX
___________________________________
Quiz: Barcelona — antes y ahora
1. “derribar” significa…
derribar = wyburzać
2. La ciudad se ______ (transformar) constantemente. (Imperfecto)
→ Miasto stale się przekształcało.
3. “el entorno” significa…
el entorno = otoczenie
4. Antes la avenida Diagonal ______ casi desierta. (estar - imperfecto)
→ Aleja Diagonal była prawie pusta.
5. “animales de granja” quiere decir…
animales de granja = zwierzęta gospodarskie
6. Los vecinos ______ mucho el ruido. (molestar - imperfecto)
→ Mieszkańcom bardzo przeszkadzał hałas.
7. “rebaño” es…
rebaño = stado
8. Antes los barcos ______ muy cerca de la ciudad. (estar)
→ Statki znajdowały się blisko miasta.
9. “crucero turístico” significa…
crucero turístico = wycieczkowiec
10. La gente ______ de la playa todo el año. (disfrutar)
→ Ludzie korzystali z plaży cały rok.
Quiz: Barcelona — antes y ahora
Wybierz odpowiedź, kliknij „Sprawdź”, a potem „Tłumacz”, jeśli chcesz zobaczyć polski odpowiednik.
11. “sustituir” quiere decir…
sustituir = zastępować
12. Antes los pescadores ______ en la playa. (trabajar - imperfecto)
→ Rybacy pracowali na plaży.
13. “avenida” significa…
avenida = aleja
14. La chimenea ______ parte de una fábrica. (ser - imperfecto)
→ Komin był częścią fabryki.
15. “puente” quiere decir…
puente = most
16. Antes ______ una escultura en medio de la plaza. (haber - imperfecto)
→ Dawniej na środku placu była rzeźba.
17. “subterráneo” significa…
subterráneo = podziemny
18. Los cambios ______ nuestra memoria del pasado. (borrar - imperfecto)
→ Zmiany zacierały pamięć o przeszłości.
19. “el tráfico” quiere decir…
el tráfico = ruch drogowy
20. Antes el tranvía ______ por delante de la casa. (pasar - imperfecto)
→ Tramwaj przejeżdżał przed domem.