👉 określa pochodzenie,
👉 wskazuje własność,
👉 mówi, z czego coś jest, opisuje materiał, relację, funkcję,
🔵 Własność i przynależność (kogo? czego?)
Używamy DE, aby pokazać, że coś należy do kogoś, lub żeby wskazać autora. Najczęstsze użycie: wyrażenie, że coś do kogoś należy lub jest z kimś związane.
Przykłady:
- la madre de Paco — mama Paco
- el perro de Ana — pies Anny
- el libro de Juan — książka Juana
- el hijo de mi hermana — syn mojej siostry
- el cuadro de Picasso — obraz Picassa
- la película de Almodóvar — film Almodóvara
- Este coche es de Manuel. — Ten samochód jest Manuela.
- La moto de Jacobo es muy vieja. — Motocykl Jacoba jest bardzo stary.
- Esta es la madre de Juan y Nuria. — To matka Juana i Nurii.
- Centro de Madrid — Centrum Madrytu
- La secretaria de la directora — Sekretarka dyrektorki
🔵 Dopełniacz – kogo? czego?
DE tworzy wyrażenia, które w polskim odpowiadają dopełniaczowi.
Przykłady:
- el ama de casa — pani domu
- el padre de familia — ojciec rodziny
- la clase de español — lekcja hiszpańskiego
- el juego de palabras — gra słów
🔵Pochodzenie (skąd ktoś/coś jest)
Z przyimkiem DE powiemy, skąd pochodzimy, skąd coś pochodzi lub gdzie coś ma swoje źródło. Używamy DE, aby powiedzieć skąd ktoś lub coś pochodzi.
Przykłady:
- Paco es de Cuba. — Paco jest z Kuby.
- Mi madre es de Alemania. — Moja mama jest z Niemiec.
- Soy de Polonia. — Jestem z Polski.
- Este plato es de Argentina. — To danie pochodzi z Argentyny.
- Julian es de Francia. — Julian jest z Francji.
- ¿De dónde eres? — Skąd jesteś?
- Carla es de Colombia. — Carla jest z Kolumbii.
- Paco es de Cuba. — Paco jest z Kuby.
- Eva es de Francia. — Ewa jest z Francji.
🔵 Kierunek ruchu: „z”. Punkt wyjścia (wychodzę z…)
DE może oznaczać ruch z miejsca → polskie z / ze skądś. Czyli przyimek DE wyraża kierunek, z którego się udajemy. Tłumaczymy go jak polskie z / ze.
Przykłady:
- Salgo de casa a las 7. — Wychodzę z domu o 7.
- Vuelven de España en agosto. — Wracają z Hiszpanii w sierpniu.
- Venimos de la tienda. — Wracamy ze sklepu.
- El tren va de Sevilla a Granada. — Pociąg jedzie z Sewilli do Grenady.
- Vengo del centro comercial. — Przychodzę z centrum handlowego.
🔵 Zawód, funkcja lub rola (pracować jako…)
Używamy DE z zawodami, gdy wyrażamy „pracować jako”. DE + zawód - pracować jako / pełnić funkcję.
Przykłady:
- el profesor de español — nauczyciel hiszpańskiego
- trabajar de camarero — pracować jako kelner
- Juan trabaja de profesor de inglés. — Juan pracuje jako nauczyciel angielskiego.
🔵 Materiał (z czego coś jest?)
DE opisuje surowiec, z którego coś wykonano. Czyli przyimka DE używamy do opisu materiału:
Przykłady:
- la mesa de madera — stół z drewna
- la flor de papel — kwiat z papieru
- la bolsa de plástico — plastikowa torba
- Estos pantalones son de pana. — Te spodnie są ze sztruksu.
- La silla es de madera. — Krzesło jest drewniane.
- La chaqueta es de piel. — Kurtka jest ze skóry.
🔵 Przeznaczenie i zawartość (do czego? co zawiera?)
DE łączy rzeczowniki, wskazując przeznaczenie lub zawartość. Tworzy opis ich funkcji lub zawartości.
Przykłady:
- el cuaderno de ejercicios — zeszyt do ćwiczeń
- la máquina de escribir — maszyna do pisania
- el vaso de vino — szklanka wina
- el bocadillo de queso — kanapka z serem
- el bocadillo de jamón - kanapka z szynką
🔵 Tworzenie przymiotników / określeń opisowych (kolor, typ, rodzaj)
Rzeczownik + de + rzeczownik → wyrażenie przymiotnikowe, opis, który działa jak przymiotnik.
Przykłady:
- el color del cielo — kolor nieba
- la carta de amor — list miłosny
- el oso de peluche — pluszowy miś
- el juego de palabras — gra słów
- el ama de casa — pani domu
- el padre de familia — ojciec rodziny
- la clase de español — lekcja hiszpańskiego
🔵 DE jako temat rozmowy „o czym?” (jak sobre)
W wielu przypadkach DE znaczy o , tak jak polskie o czymś. W niektórych kontekstach DE oznacza o.
Przykłady:
- hablar de familia — rozmawiać o rodzinie
- el libro de historia polaca — książka o historii Polski
🔵 Części dnia z podaną godziną
Aby określić część dnia przy podanej godzinie, używamy. Przy konkretnych godzinach.
a las … + DE + część dnia
Przykłady:
- Son las 6 de la tarde. — Jest szósta po południu.
- Juan siempre se acuesta a las nueve de la noche. — Juan kładzie się spać o 21:00.
- Nosotras vamos al gimnasio a las cinco de la tarde. — Idziemy na siłownię o 17:00.
- Vamos al gimnasio a las cinco de la tarde. — Idziemy na siłownię o 17:00 po południu.
⚠ Uwaga! Gdy nie podajemy godziny, używamy POR.
-
Yo estudio por la mañana. — Uczę się rano.
🔵 Daty (dzień + de + miesiąc + de + rok)
Przyimek DE występuje w datach:
Dzień + DE + miesiąc + DE + rok
Przykład:
-
Hoy es 22 de julio de 2025. — Dziś jest 22 lipca 2025 roku.
🔵 Przedziały czasowe (od – do)
Istnieją dwa sposoby:
✔ DE … A …
-
Trabajo de 8 a 12. — Pracuję od 8 do 12.
-
Hoy trabajo de 8:00 a 4:00. — Dziś pracuję od 8:00 do 4:00.
✔ DESDE … HASTA …
-
Hoy trabajo desde las 8:00 hasta las 4:00. — Dziś pracuję od 8:00 do 4:00.
🔵 Wyrażenia przestrzenne (położenie)
Często pojawia się w stałych wyrażeniach, a stałe połączenia z DE jak niżej:
- a la derecha de — po prawej stronie
- a la izquierda de — po lewej stronie
- al lado de — obok
Przykłady:
- La cocina está al lado del dormitorio. — Kuchnia jest obok sypialni.
- El salón está al lado de la cocina. — Salon jest obok kuchni.
🔵 Forma ściągnięta DEL
Łączymy:
de + el = del
Tylko dla rodzaju męskiego, liczby pojedynczej.
Przykłady:
- el rabo del perro — ogon psa
- la clase del viernes — piątkowa lekcja
- Vengo del centro. — Przychodzę z centrum.
Uwaga:
Nie łączymy z: la, las, los → de la, de las, de los.
👉 Nie łączymy z: de la, de las, de los
🟢 Podsumowanie
Przyimek DE jest kluczowy dla całej struktury języka hiszpańskiego.
Bez niego nie powiemy:
✔ skąd jesteśmy
✔ co do kogo należy
✔ z czego coś jest zrobione
✔ dokąd i skąd idziemy
✔ jaka jest funkcja lub zawartość przedmiotu
✔ o czym mówimy
✔ jaki jest czas, data, relacja czy położenie
Gdy go opanujesz — zaczniesz mówić po hiszpańsku naturalnie i poprawnie.
🎯 Na koniec… sprawdź się!
Przygotowałem na potrzeby naszej lekcji interaktywny quiz, dzięki któremu utrwalimy wszystkie użycia przyimka DE:
📌 przynależność
📌 pochodzenie
📌 czas
📌 materiał
📌 ruch z miejsca
📌 zawody
📌 funkcje i relacje
https://przyimek-de-hiszpanski-d5zel0s.gamma.site/
Quiz interaktywny: przyimek DE
1. Uzupełnij zdanie (własność / przynależność):
la madre ___ Paco = mama Paco
2. Wybierz poprawne tłumaczenie „pies Anny”:
3. Dopełniacz – kogo? czego? Wskaż zdanie z prawidłowym użyciem DE:
4. Uzupełnij (pochodzenie):
Carla es ___ Colombia.
5. Zaznacz wszystkie zdania, w których przyimek DE wyraża pochodzenie (skąd ktoś / coś jest):
6. Materiał: wybierz poprawne tłumaczenie „Kurtka jest skórzana”:
7. Forma ściągnięta DEL – uzupełnij:
Vengo ___ centro comercial. – Przychodzę z centrum handlowego.
8. Ruch „z” – wskaż zdanie z poprawnym użyciem DE:
9. Zaznacz wszystkie zdania wyrażające własność / przynależność:
10. Uzupełnij (materiał):
La mesa ___ madera.
11. Części dnia z godziną – wybierz zdanie poprawne:
12. POR czy DE? Wskaż poprawne zdanie ogólne (bez podanej godziny):
13. Daty – wybierz poprawne zdanie:
14. Przedział czasowy (OD–DO). Uzupełnij:
Trabajo ___ 8 ___ 12.
15. Wyrażenia przestrzenne – uzupełnij:
La cocina está al lado ___ dormitorio.
16. DE jako „o czym?” – wybierz poprawne zdanie:
17. Zaznacz wszystkie zdania, w których DE oznacza „o” (temat):
18. Przeznaczenie / funkcja – wybierz poprawne zdanie:
19. Zawód / funkcja – wybierz poprawne zdanie:
20. Tworzenie „przymiotnika” z DE – wybierz poprawne wyrażenie: